Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία

Αν δεν αλλάξετε τις ρυθμίσεις του προγράμματος περιήγησης, συμφωνείτε με αυτό.

Αποδέχομαι
19 Σεπ 2016

Δυνατότητα φορολόγησης εκτός Ελλάδας για όσους έχουν μεταναστεύσει ακόμα κι αν η οικογένειά τους είναι εδώ

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Σύμφωνα με την σημαντική απόφαση (ΣτΕ 1445/2016) του ΣτΕ που δημοσιεύθηκε πρόσφατα (29-6-2016) αναγνωρίζει τη δυνατότητα φορολόγησης εκτός Ελλάδος για όσα κερδίζουν στην αλλοδαπή χιλιάδες συμπατριώτες μας, που έχουν μεταναστεύσει για οικονομικούς λόγους και κατοικούν πλέον μόνιμα στο εξωτερικό λόγω της δυσμενούς οικονομικής κατάστασης που επικρατεί στην Ελλάδα, ακόμα κι αν έχουν εδώ την οικογένειά τους και το σπίτι τους.

Η απόφαση αυτή απέρριψε τον ισχυρισμό του προϊσταμένου της ΔΟΥ και γνωμοδότησε:
1. «ότι με βάση τις γενικότερες κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις της εποχής, αλλά και ανάλογα με τα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα των συζύγων, σε περίπτωση που έγγαμο φυσικό πρόσωπο δεν είναι υπόχρεο σε υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος στην Ελλάδα, ( ότι οι κάτοικοι εξωτερικού υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα μόνον όταν αποκτούν πραγματικό εισόδημα, από πηγές Ελλάδας, που φορολογείται με οποιονδήποτε τρόπο, π.χ. βάσει κλίμακας ή αυτοτελώς, ή απαλλάσσεται) είναι νοητή η χωριστή κατοικία αυτών,
2. για τον λόγο ότι το ίδιο, δεν έχει τη φορολογική κατοικία του σ' αυτήν, δεν τίθεται εν πάση περιπτώσει ζήτημα υποβολής κοινής δήλωσης φόρου εισοδήματος, (που προβλέπει το άρθρο 67 παρ. 4 του ν. 4172/2013), με τον ή τη σύζυγο του, αποκλειστικώς και μόνον επειδή ο ή η σύζυγος πληροί τα κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του εν λόγω νόμου κριτήρια(1) για να χαρακτηρισθεί φορολογικός κάτοικος Ελλάδας,
3. και τούτο ανεξαρτήτως αν η υποχρέωση υποβολής κοινής δήλωσης είναι ή όχι σύμφωνη με διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος».
4. Περαιτέρω η απόφαση του ΣτΕ, προβλέπει και μεριμνά για την έννομη προστασία του φορολογούμενου έναντι υποκειμενικής κρίσης (ή και αυθαιρεσιών) κατά τη θεμελίωση της κυρίαρχης φορολογικής εξουσίας του Ελληνικού κράτους, προκειμένου, να εξετάσει την ύπαρξη επαρκούς συνδετικού στοιχείου του φορολογουμένου με το αυτό, με δεδομένο ότι η κατοικία αποτελεί τέτοιο στοιχείο, στο οποίο στηρίζεται, κατά γενικό κανόνα, το διεθνές φορολογικό δίκαιο και, ιδίως, το πρότυπο της Σύμβασης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) σχετικά με τη διπλή φορολόγηση, με σκοπό την κατανομή μεταξύ των κρατών της φορολογικής αρμοδιότητας.
Έτσι ρητά παραγγέλλει ότι «για τη θεμελίωση της προαναφερόμενης φορολογικής υποχρέωσης ενός φυσικού προσώπου, η φορολογική αρχή πρέπει να προβαίνει σε ειδικώς αιτιολογημένη κρίση αναφορικά με το εάν το πρόσωπο αυτό έχει κατοικία στην Ελλάδα, φέρουσα κατ' αρχήν και το βάρος απόδειξης των πραγματικών περιστατικών που τεκμηριώνουν, επαρκώς, ενόψει των συνθηκών, την ύπαρξή της.

Συναφώς, το δικαστήριο της ουσίας, όταν εκδικάζει προσφυγή κατά πράξης περί της εν λόγω φορολογικής υποχρέωσης φυσικού προσώπου, οφείλει να ερευνήσει το ίδιο, κατ' ενάσκηση πλήρους δικαιοδοσίας, αν συντρέχει η αμφισβητούμενη πραγματική βάση της, δηλαδή η ύπαρξη ή μη κατοικίας αυτού στην Ελλάδα, και να κρίνει το ζήτημα, στο πλαίσιο δε αυτό, έχει την εξουσία, κατ' άρθρο 152 επ. του Κ.Δ.Δ., να διατάξει συμπλήρωση των αποδείξεων και, τελικώς, αν δεν βεβαιώνεται στον αναγκαίο βαθμό για τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά, να αποφανθεί, αφού κατανείμει το βάρος αποδείξεως μεταξύ των διαδίκων».

Το ΣτΕ προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα σχολιάζοντας τη μη πρόβλεψη στο σύστημα (σημ. το taxis) της δυνατότητας υποβολής δήλωσης από τον ένα μόνο σύζυγο, όταν ο άλλος δεν είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, αποφαίνεται ότι "θα πρέπει αντιθέτως να προσαρμόζεται στους κανόνες της φορολογικής νομοθεσίας και να εξυπηρετεί τις ανάγκες της ορθής εφαρμογής της και όχι η εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας να προσαρμόζεται στις δυνατότητες του συστήματος."
Συνεπώς ανατρέπει τα δεδομένα για τη φορολογία κατοίκων εξωτερικού και ανοίγει το δρόμο της νομοθετικής ρύθμισης για χωριστές δηλώσεις των συζύγων με διαφορετική φορολογική κατοικία.

α.Οι κάτοικοι εξωτερικού υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα μόνον όταν αποκτούν πραγματικό εισόδημα, από πηγές Ελλάδας, που φορολογείται με οποιονδήποτε τρόπο (π.χ. βάσει κλίμακας ή αυτοτελώς) ή απαλλάσσεται.
Επομένως υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα μόνον όταν αποκτούν πραγματικό εισόδημα, όπως εισόδημα από τόκους, εισόδημα από ενοίκια, εισόδημα από δωρεών παραχώρηση χρήσης γης και ακινήτων, μερίσματα, κλπ.). Γίνεται συνεπώς σαφές ότι στην έννοια του πραγματικού εισοδήματος δεν συμπεριλαμβάνεται τεκμαρτό εισόδημα που υπολογίζεται με βάση τις δαπάνες διαβίωσης.
Αντίθετα, δεν έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν δήλωση στην Ελλάδα, εφόσον δεν αποκτούν πραγματικό εισόδημα από πηγές Ελλάδας. Έτσι ένας κάτοικος εξωτερικού που διαθέτει π.χ. δευτερεύουσα κατοικία/επιβατικό αυτοκίνητο στην Ελλάδα ή προβαίνει σε αγορά ακινήτου/αυτοκινήτου στην Ελλάδα, εφόσον δεν αποκτά πραγματικό εισόδημα στη χώρα μας, δεν υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Στην περίπτωση που αποκτούν πραγματικό εισόδημα, θα ενεργοποιηθούν για αυτούς και οι δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, αλλά όχι και οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης οι οποίες δεν ισχύουν σε καμία περίπτωση για αυτούς.
βΣτον πίνακα 2 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, του εντύπου Ε1 της δήλωσης, απαλείφθηκε (δεν υπάρχει ο κωδικός 320 στην ερώτηση 2 «Είστε φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής και υποχρεούστε να υποβάλλετε φορολογική δήλωση στην Ελλάδα;»
Η σύζυγος είναι υποχρεωμένη να κάνει κοινή δήλωση με τον σύζυγο. Αν ο σύζυγος έχει κάνει αλλαγή της φορολογικής του κατοικίας και είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, στην περίπτωση που η σύζυγος του διαμένει και εργάζεται στην Ελλάδα, ή έχουν ανήλικα παιδιά, υποχρεούται (ο σύζυγος) να υποβάλει δήλωση στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημα του («Ένα φυσικό πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εφόσον: α) έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων ήτοι τους προσωπικούς ή οικονομικούς ή κοινωνικούς δεσμούς του.......» βλ. άρθρο 4 του ΚΦΕ- Ν. 4172/2013).
Αυτή τη σημασία έχει το παραπάνω ερώτημα και ο κωδ. 319, οπότε στις περιπτώσεις αυτές ο σύζυγος θα απαντήσει «ΝΑΙ» και θα υποβάλει κοινή δήλωση με τη σύζυγό του.

γ. Περιπτώσεις που η δήλωση υποβάλλεται καθ' όλη τη διάρκεια του φορολογικού έτους και το αργότερο έως τις 31/12/2016 :
Στις περιπτώσεις:
- θανάτου του φορολογούμενου (ΠΟΛ.1041/5.4.2016) ή
- σε περίπτωση που φορολογικός κάτοικος Ελλάδας μεταφέρει την κατοικία του στο εξωτερικό, (ΠΟΛ.1058/18.3.2015).

Αν ένας φορολογούμενος μετέφερε την κατοικία του στο εξωτερικό μέσα στο 2015 με τη διαδικασία που ορίζεται στην ΠΟΛ.1058/18.3.2015 (αίτηση μέχρι 10-3-2016 κλπ και εφόσον εγκριθεί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά), μπορεί να υποβάλλει τη φορολογική του δήλωση μέχρι 30/12/2016.

δ. Οι νέες ρυθμίσεις για τους κατοίκους εξωτερικού (Δηλώσεις –τεκμήρια):

Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων δεν εφαρμόζονται: α)...β)....γ)....δ)....ε)....στ)...ζ)....
«η) Προκειμένου για αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες του άρθρου 31 φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή. Προκειμένου για δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων του άρθρου 32 φυσικού προσώπου που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή εφόσον δεν αποκτά εισόδημα στην Ελλάδα.»
Η παραπάνω περίπτωση που αντικαθίσταται είχε ως εξής:

η) Προκειμένου για φυσικό πρόσωπο που έχει τη φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή, εφόσον δεν αποκτά εισόδημα στην Ελλάδα.

Η νέα διάταξη ισχύει για το φορολογικό έτος 2014 και εξής.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση των παραπάνω νέων ρυθμίσεων «Για τους εν λόγω φορολογούμενους η υποχρέωση να αναγράφουν στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος όλα τα εισοδήματα πηγής Ελλάδας, ανεξαρτήτως ποσού, δεν ενεργοποιεί τα τεκμήρια διαβίωσης. Π.χ. στην περίπτωση που ένας φορολογικός κάτοικος εξωτερικού αποκτά εισόδημα από τόκους καταθέσεων στη χώρα μας ύψους 1 ευρώ, δεν θα επιβάλλεται φόρος στην Ελλάδα βάσει τεκμαρτού εισοδήματος (π.χ. βάσει δευτερεύουσας κατοικίας, ΕΙΧ κ.λπ.).
Με το προηγούμενο καθεστώς , φυσικό πρόσωπο που έχει την φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή, και εφόσον στο 2014, είχε εισόδημα από οποιαδήποτε αιτία στην Ελλάδα, π.χ. από τόκους καταθέσεων ύψους έστω και 1 ευρώ, ή από ενοίκια, τότε θα λειτουργούσε κανονικά και το τεκμαρτό του εισόδημα (δαπανών διαβίωσης) και θα φορολογείτο βάσει του υψηλότερου εισοδήματος μεταξύ πραγματικού και τεκμαρτού.
Αυτό, όμως, είχε ως αποτέλεσμα οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού και ιδίως οι Έλληνες ομογενείς να αποσύρουν τις καταθέσεις τους από τα ημεδαπά τραπεζικά ιδρύματα, με προφανή συνέπεια την απώλεια κεφαλαίων και φόρων επί των τόκων ή να εισάγουν χρηματικά κεφάλαια στην Ελλάδα προκειμένου να καλύψουν τα τεκμήρια διαβίωσης και στη συνέχεια να τα εξάγουν στο κράτος της φορολογικής τους κατοικίας.
Έτσι:
Με την παραπάνω τροποποίηση από 1-1-2014 για φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού:
- σε καμία περίπτωση δεν θα εφαρμόζεται τεκμαρτή δαπάνη διαβίωσης (αποκτούν δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα),
- επίσης για τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (άρθρου 32), δεν εφαρμόζονται τεκμαρτή δαπάνη, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα.

Παράδειγμα :

Φυσικό πρόσωπο που έχει την φορολογική του κατοικία στην αλλοδαπή, από το 2011, διατηρεί δευτερεύουσα κατοικία στην Ελλάδα και είναι κάτοχος ΕΙΧ αυτοκινήτου, που έχουν τεκμήριο π.χ. 6.500 ευρώ. Μέσα στο 2015 αγόρασε μετοχές εισηγμένες στο χρηματιστήριο Αθηνών αξίας 40.000 ευρώ. Επίσης κατέβαλε σε Τράπεζα το ποσό 9.500 ευρώ για τόκους και κεφάλαιο (τοκοχρεολύσιο), από χορήγηση δανείου που είχε λάβει πριν τέσσερα χρόνια όντας τότε φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.
Εδώ έχουμε τεκμήρια απόκτησης τόσο για την αγορά των μετοχών, όσο και για την απόσβεση του δανείου.. Συνεπώς για τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (άρθρου 32), εφαρμόζονται (ενεργοποιούνται) τα τεκμήρια, αφού απέκτησε εισόδημα στην Ελλάδα.
Άρα θα υποβάλλει μεν υποχρεωτικά δήλωση επειδή έχει πραγματικό εισόδημα, όμως με τη νέα πιο πάνω ρύθμιση,
- δεν θα λειτουργήσουν τα τεκμήρια (6.500 ευρώ) διαβίωσης (άρθρο 31),
- ενώ θα λειτουργήσουν τα τεκμήρια απόκτησης (άρθρο 32).

Το εισόδημα που προκύπτει για φορολόγηση στην Ελλάδα, είναι η διαφορά μεταξύ του πραγματικού εισοδήματος 4.500 ευρώ και του τεκμαρτού ποσού 70.000 ευρώ, από το τεκμήριο αγοράς των μετοχών. Ήτοι 70.000 – 4.500 = 65.500.

Για την διαφορά αυτή για να μη φορολογηθεί, (πέραν των δυνατοτήτων που παρέχονται σε όλους τους φορολογούμενους, π.χ. δάνεια, γονικές παροχές, ανάλωση κεφαλαίου κλπ.), ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού έχει τη δυνατότητα να την καλύψει με εισαγωγή συναλλάγματος για το οποίο δεν απαιτείται δικαιολόγηση της απόκτησής του.
Προσοχή: όταν πρόκειται για κάλυψη δαπάνης απόκτησης περιουσιακού στοιχείου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 32 πρέπει να αποδεικνύεται ότι η εισαγωγή χρηματικών κεφαλαίων και η ευρωποίησή τους, αν είναι σε ξένο νόμισμα, έγινε πριν από την πραγματοποίηση της σχετικής δαπάνης.

Επισημαίνεται ότι το Μοναδικό Δελτίο εισαγόμενων μετρητών και αξιών που εκδίδεται από το Τμήμα Ασφαλείας αερολιμένων - τελωνείων της ΕΛΑΣ δεν αποτελεί πλέον αποδεικτικό στοιχείο εισαγωγής χρηματικών κεφαλαίων στην Ελλάδα για κάλυψη δαπανών. (πολ. 1076/26-3-2015).
Για τη δικαιολόγηση της απόκτησης των εισαγόμενων χρηματικών κεφαλαίων από το εξωτερικό απαιτούνται επίσημα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η απόκτησή τους, όπως π.χ. η βεβαίωση της αρμόδιας φορολογικής αρχής της αλλοδαπής, αντίγραφα φορολογικών δηλώσεων που είχαν υποβληθεί κ.τ.λ.

Δεν απαιτείται η δικαιολόγηση της απόκτησης χρηματικών κεφαλαίων από το εξωτερικό για τα πρόσωπα:

1ον) που είναι φορολογικοί κάτοικοι άλλου κράτους,
2ον) που είχαν διαμείνει τουλάχιστον επί 3 χρόνια στην αλλοδαπή και η εισαγωγή χρηματικών κεφαλαίων από το εξωτερικό γίνεται μέσα σε 2 χρόνια από τη μετοικεσία τους,
3ον) που είχαν διαμείνει 5 τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και τα επικαλούμενα χρηματικά κεφάλαια από το εξωτερικό προέρχονται από καταθέσεις στο όνομά τους ή στο όνομα του άλλου συζύγου σε τραπεζικό λογαριασμό ανοιγμένο σε χώρα της Ε.Ε./ΕΟΧ ή σε υποκατάστημα Ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή από καταθέσεις τους μέσα σε 1 χρόνο από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς τα χρηματικά κεφάλαια αυτά να έχουν επανεξαχθεί στην αλλοδαπή.
Στην προκειμένη περίπτωση ο φορολογούμενος είχε φέρει στην Ελλάδα πριν από την πραγματοποίηση της σχετικής δαπάνης, ποσό 75.000 ευρώ. Συνεπώς το εσαχθέν αυτό ποσό θα καταχωρηθεί στον κωδικό 781του πίνακα 6.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Γιάννης Καλακάνης

Πτυχιούχος Οικονομικών Α.Π.Θ. - Λογιστής Α’ Τάξης

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

PRAXIS2

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Who's Online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 545 επισκέπτες και κανένα μέλος

ΜΕΙΝΕΤΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

Τελευταια Νεα

Top