Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη εμπειρία

Αν δεν αλλάξετε τις ρυθμίσεις του προγράμματος περιήγησης, συμφωνείτε με αυτό.

Αποδέχομαι
19 Μαϊ 2020

Το Καψοχώρι ή Καυσοχώριον, μεγάλο εκκλησιαστικό και πνευματικό κέντρο 1749 – 1795

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

ΤΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΝΤΕΛΙΟΠΟΥΛΟΥ

Λένε πως ο χρόνος είναι σαν τον τυφώνα, που στο πέρασμά του σαρώνει τα πάντα, αφήνοντας πίσω ελάχιστα ίχνη. Έτσι πρέπει να έγινε και στον τόπο μας. Δεν μας άφησε σχεδόν τίποτα όρθιο, δεν απόμεινε κανένα αρχιτεκτονικό δείγμα ή τοπίο για να μας θυμίζει κάτι από το μακρινό μας παρελθόν. Αν κάτι είχε αντέξει, το κατεδαφίσαμε εμείς ή το αφήσαμε στο φθοροποιό χρόνο να το αποτελειώσει.

Ο τόπος μας το Ρουμλούκι δεν ήταν φτωχός από μνημεία, κυρίως από εκκλησίες και μοναστήρια με μεγάλη ιστορική αξία.
Ένα τέτοιο εκκλησιαστικό συγκρότημα ήταν και ο Μοναστηριακός Ναός Αγίου Δημητρίου Καψόχωρας, στο παλιό χωριό, νοτιοδυτικά του σημερινού, εκεί που βρίσκεται σήμερα το νεκροταφείο. Κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του 1960.

Οι κάτοικοι θυμούνται την αρχιτεκτονική του, που ήταν με νάρθηκα, όπως το Μοναστήρι των Αγίων Αναργύρων, στο Νησί.

Υπάρχει μια πλούσια παράδοση με αυτήν την εκκλησία. Οι ηλικιωμένοι, αλλά και οι νεότεροι έχουν ακούσει διάφορες ιστορίες για δεσποτάδες, που ήταν εδώ για αιώνες, ότι τους έθαβαν σ’ αυτό το Μοναστήρι, διότι ήταν το αρχαιότερο. Πολύς λόγος γίνεται για τρία κρανία Επισκόπων που βρίσκονται μέσα στην Αγία Τράπεζα κάτω από κάποιες πέτρες. Υπήρχαν ακόμα και τα ιερά τους άμφια. Αφηγήσεις, που σήμερα όταν τις ακούς, φαντάζουν σαν τα παραμύθια της γιαγιάς.

Όλα αυτά έχουν συμβεί μόλις πριν από 45 χρόνια, όταν γκρέμισαν την παλιά εκκλησία, για να κτιστεί αυτή που υπάρχει σήμερα. Όσο για τα κρανία των Επισκόπων, που κανείς δεν γνώριζε σε ποιον ανήκαν, τα έθαψαν πίσω από το Άγιο Βήμα, όπου συνηθίζεται να «κοιμούνται» οι ιερωμένοι.

Ανάλογη μεταχείριση είχαν, δυστυχώς, και τα ιερά άμφια των Επισκόπων, που υπήρχαν στο παλιό κοιμητήριο. Εξοργισμένος μια φορά ο εφημέριος του χωριού με έναν συγχωριανό του, που είχε χρησιμοποιήσει μια ενδυμασία την Καθαρά Δευτέρα, ως καρναβαλίστικη, αποφάσισε να τις θάψει και αυτές πίσω από το Άγιο Βήμα, μαζί με τα κρανία, για να μην γελοιοποιείται το σχήμα της ιεροσύνης, κυρίως των Επισκόπων!

Σύμφωνα με όσα γνωρίζουν οι κάτοικοι εδώ σ’ αυτό το εκκλησιαστικό κονάκι φιλοξενούνταν αρκετό καιρό διάφοροι Επίσκοποι της Καμπανίας.

Οι πληροφορίες αυτές δεν διαφέρουν από όσα γράφει ο έγκριτος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής κ. Γεώργιος Α. Στογιόγλου στο βιβλίο του με τίτλο: « Θεόφιλος Παπαφίλης, Επίσκοπος Καμπανίας».
Η Επισκοπή Καμπανίας, που περιλάμβανε ολόκληρη την πεδιάδα Θεσσαλονίκης, κατά τον Γ. Στογιόγλου, έχει διανύσει συνεχή βίο χιλίων ετών. Δεν γνωρίζουμε όμως πότε και από ποιον πήρε την επωνυμία «Καμπανία». Επίσης, η περιοχή αυτή είχε υποδουλωθεί στους Τούρκους πολύ νωρίτερα από τη Θεσσαλονίκη.

Από την πρώτη στιγμή όμως που βρέθηκαν εδώ οι Τούρκοι κατακτητές, φαίνεται πως δεν στέρησαν από τους χριστιανούς το δικαίωμα να λειτουργούν ελεύθερα. Αυτό το αποδεικνύει και το όλο σύστημα που επικροτούσε στις εκκλησίες, στις μικρές κοινωνίες, αλλά και στα μεγάλα εκκλησιαστικά μοναστηριακά συγκροτήματα, που είχαν αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία, χωράφια, δάση και άλλες καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Ακόμα υπήρχε η ελευθερία της Εκκλησίας να δραστηριοποιείται στο χώρο της παιδείας. Ιδρύθηκαν και λειτούργησαν κατώτερες, ανώτερες και ανώτατες σχολές, στις οποίες φοιτούσαν άνθρωποι που διέπρεψαν στα γράμματα.

Μια άλλη σημείωση του συγγραφέα Γ. Στογιόγλου, μας πληροφορεί ότι στο Καψοχώρι ή Καψόχωρα, όπου σήμερα σώζεται ο παλαιός ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Δημήτριο, λειτουργούσε τον 18ο αιώνα «Ησυχαστήριο» της Επισκοπής Καμπανίας. Προϊστάμενος στην τελευταία δεκαπενταετία του αιώνα αυτού ήταν ο πνευματικός παπα – Ανανίας, ο οποίος παράλληλα με τα πνευματικά του καθήκοντα, είχε και την ευθύνη της διδασκαλίας των νέων που φιλοξενούσε.

Αν και οι πληροφορίες που έχουμε, κατά δεκαπέντε περίπου χρόνια μεταγενέστερες της καταγραφής του 1771, δεν φαίνεται να υπήρχαν τόσοι πολλοί μοναχοί στην Καψόχωρα, την εποχή του Θεόφιλου.
Σίγουρα όμως το Μοναστήρι, όπως αναφέρει και μια τουρκική πηγή λειτουργούσε κάποτε εκεί, και είναι το μοναδικό γνωστό χριστιανικό τσιφλίκι, που γειτόνευε με το Γιδά, τη σημερινή Αλεξάνδρεια.

Σε αρκετές επιστολές, αναφέρεται, πως ο Θεόφιλος κατέφευγε συχνά στο Καψοχώρι «δια τινά τέλη πνευματικά», όπου καλούσε τους φίλους του για να «συνευθυμήσουν».

Ο Επίσκοπος Καμπανίας Θεόφιλος, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν, σπούδασε στα Ιωάννινα.

Όπως έχω γράψει και στο προηγούμενο δημοσίευμά μου, καθώς ήταν φίλος των γραμμάτων και της μαθήσεως, ήταν πολύ φυσικό να ενδιαφερθεί για τη μόρφωση των νέων. Οι συνθήκες όμως διαβιώσεως και το πνευματικό επίπεδο των κατοίκων της επαρχίας του, εργατών της γης κατά το πλείστον, που μοχθούσαν για τον επιούσιο, καθιστούσαν την προσπάθειά του αυτή δύσκολη.

Άλλωστε, οι πληροφορίες για την όλη δραστηριότητα του Θεόφιλου στην επαρχία του είναι φτωχές. Οι περισσότερες αναφέρονται στις σπουδές των πνευματικών του τέκνων, στα πλησιέστερα σχολεία ανώτερης μόρφωσης της Θεσσαλονίκης, της Νάουσας και της Βέροιας.
.
Πηγές:
1) Πυρινός Παύλος «Επισκοπή Καμπανίας» (έγγραφα που την αφορούν) εφημ. ΛΑΟΣ
2) Γεώργιος Α. Στογιόγλου – Ιστορία Επισκόπων Μακεδονίας. Θεόφιλος Παπαφίλης, επίσκοπος Καμπανίας3) Χρίστου Γ. Κουλιούφα, πρωτοπρεσβύτερου, Διπλωματούχου Θεολογίας

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

PRAXIS2

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Who's Online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 186 επισκέπτες και κανένα μέλος

ΜΕΙΝΕΤΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

Τελευταια Νεα

Top