Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο Πρόεδρος της Study in Greece, Καθηγητής Χρήστος Μιχαλακέλης, ο οποίος επισκέφθηκε σειρά διεθνών σχολείων της περιοχής, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του St. Constantine’s International School, κ. Δημήτρη Μανθεάκη και του Προέδρου της Ελληνικής Κοινότητας Τανζανίας,
κ. Μιχάλη Μαυροκέφαλου.
Πυλώνας της ελληνικής παρουσίας στην Αφρική το ιστορικό σχολείο του Αγίου Κωνσταντίνου
Κεντρικό σταθμό της επίσκεψης αποτέλεσε το σχολείο του Αγίου Κωνσταντίνου, ένα από τα πλέον ιστορικά και αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας. Ιδρυμένο το 1952 από την ελληνική κοινότητα μεταναστών, που εγκαταστάθηκε στην Ανατολική Αφρική ήδη από τις δεκαετίες του 1920 και 1930, το σχολείο έχει εξελιχθεί στο παλαιότερο διεθνές σχολείο της Τανζανίας και σήμερα στο μεγαλύτερο στη βόρεια περιοχή της χώρας.
Με 650 μαθητές από περισσότερες από 30 χώρες, το σχολείο λειτουργεί με βρετανικό εκπαιδευτικό μοντέλο και από το 1998 εφαρμόζει το διεθνές πρόγραμμα σπουδών του Cambridge. Συγκαταλέγεται στα τρία κορυφαία ιδιωτικά σχολεία της Τανζανίας, με μαθητές υψηλού επιπέδου και έντονο διεθνή προσανατολισμό, φιλοξενώντας παιδιά από διαφορετικές θρησκείες και πολιτισμικά υπόβαθρα. Τον συντονισμό των επαφών και των παρουσιάσεων είχαν ο Διευθυντής του σχολείου, κ. Yasir Patel και ο Έλληνας εκπαιδευτικός κ. Νίκος Κομματάς, ο οποίος επί σειρά ετών διδάσκει στην Αρούσα και στο Νταρ ες Σαλάμ, κρατώντας ζωντανή τη γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας, διαδραματίζοντας ένα πολύ σημαντικό ρόλο για την ελληνική παιδεία στην περιοχή.
Η παρουσία της ελληνικής αποστολής είχε έντονο συναισθηματικό αποτύπωμα στην κοινότητα. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Πρόεδρος του σχολείου, Δημήτρης Μανθεάκης, «η επίσκεψη του Study in Greece πήγε πολύ καλά, μας έδωσε μία αίσθηση ότι υπάρχει μία σύνδεση με την πατρίδα. Το να έρθει κάποιος και να μιλάει για τα ελληνικά πανεπιστήμια, για το πόσο υψηλού επιπέδου είναι η ποιότητα σπουδών, πόση ασφάλεια υπάρχει στη χώρα… μας έκανε να αισθανθούμε μεγάλη υπερηφάνεια». Και προσθέτει: «Όλο μιλάμε για τα βρετανικά ή αμερικάνικα πανεπιστήμια εδώ, ποτέ δεν μιλάμε για τα ελληνικά πανεπιστήμια – και μάλιστα στην προκειμένη περίπτωση, που αφορά ένα σχολείο, που ανήκει στην ελληνική κοινότητα».
Οι παρουσιάσεις των ελληνικών πανεπιστημίων και το έντονο ενδιαφέρον των μαθητών
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε εκτενής παρουσίαση των ελληνικών πανεπιστημίων, με τη συμμετοχή περίπου 200 μαθητών και εκπαιδευτικών.
Πιο αναλυτικά, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στα διεθνή και αγγλόφωνα προγράμματα σπουδών, που προσφέρονται σήμερα στη χώρα μας, στα ελληνόγλωσσα προγράμματα,
Το ενδιαφέρον του κοινού ήταν εντυπωσιακό. Ακολούθησε καταιγισμός ερωτήσεων, ενώ ιδιαίτερο βάρος έχει το γεγονός ότι πολλοί μαθητές και εκπαιδευτικοί ήταν ήδη εξοικειωμένοι με τις δυνατότητες σπουδών στην Ελλάδα, έχοντας παρακολουθήσει σχετική διαδικτυακή παρουσίαση της Study in Greece τον Νοέμβριο του 2025, «ένδειξη ότι η στρατηγική εξωστρέφειας αποδίδει κι ότι ενισχύεται διεθνώς η παρουσία της Ελλάδας ως ακαδημαϊκός προορισμός», όπως διαπιστώνει ο κ.Μιχαλακέλης.
Σύμφωνα με τον κ. Μανθεάκη, η ανταπόκριση των μαθητών ήταν άμεση και ουσιαστική: «αφού άκουσαν τα παιδιά για τις προοπτικές σπουδών στην Ελλάδα, ήθελαν να μάθουν ακόμη και για το πού θα μείνουν. Από την πλευρά του, ο κ. Μιχαλακέλης τους εξηγούσε ότι υπάρχει συνολική υποστήριξη στους εισερχόμενους φοιτητές ενώ επεσήμανε ότι – αν και η Ελλάδα είναι γενικά πολύ πιο προσιτή χώρα σε σχέση με την Αγγλία ή την Αμερική, που συνήθως στρέφονται εδώ οι μαθητές για σπουδές – ειδικά στα περιφερειακά πανεπιστήμια, το κόστος στέγασης είναι ακόμη πιο χαμηλό».
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν και τα πλεονεκτήματα της φοιτητικής ζωής στην Ελλάδα. «Τους άρεσε πολύ ότι με το φοιτητικό πάσο θα μπορούν να ταξιδεύουν σε όλη την Ευρώπη αλλά και ότι τα ελληνικά πτυχία αναγνωρίζονται διεθνώς», σημειώνει, ενώ προσθέτει πως τα γνωστικά αντικείμενα που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν «το Information Technology, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Ιατρική και η Μηχανική. Εκδηλώθηκε, επίσης, ενδιαφέρον και για τη Νομική».
Η Ελλάδα ως προσιτός και ασφαλής προορισμός σπουδών
Ένα από τα βασικά μηνύματα, που αναδείχθηκαν ήταν το συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας ως προς το κόστος σπουδών. «Για να σπουδάσεις Ιατρική στην Αμερική χρειάζεσαι τουλάχιστον 70.000 ευρώ τον χρόνο. Στην Ελλάδα κοστίζει περίπου 15.000, ενώ η Νομική γύρω στις 8.000 και άλλα πτυχία 4-5.000 ευρώ ετησίως», τονίζει ο κ. Μανθεάκης. Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της ασφάλεια, που απασχολεί τις οικογένειες υποψήφιων φοιτητών: «Σημαντικά στοιχεία, τα οποία ανέδειξε ο κ.Μιχαλακέλης στην παρουσίασή του, είναι ότι η Ελλάδα είναι μία ασφαλής χώρα, δεν έχει ρατσισμό, ούτε είναι ακριβή τόσο σε δίδακτρα, όσο και σε κόστος ζωής», στοιχεία που – όπως σημειώνει – ενισχύουν σημαντικά την ελκυστικότητα της Ελλάδας έναντι άλλων παραδοσιακών προορισμών.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι αρκετοί μαθητές είχαν ήδη μια πρώτη επαφή με την Ελλάδα. «Πολλά από τα παιδιά έχουν ήδη ταξιδέψει τρεις φορές στην Ελλάδα, χάρη στον Έλληνα δάσκαλο Νίκο Κομματά», επισημαίνει, αναδεικνύοντας τη σημασία της διαχρονικής εκπαιδευτικής παρουσίας της ομογένειας.
Επέκταση της ελληνικής παρουσίας και σε άλλα διεθνή σχολεία
Η αποστολή της Study in Greece δεν περιορίστηκε στο σχολείο του Αγίου Κωνσταντίνου.
Αντίστοιχες παρουσιάσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλα σημαντικά εκπαιδευτικά ιδρύματα της περιοχής, μεταξύ των οποίων, το Braeburn (https://braeburn.com/) και το United World College – UWC (https://www.uwcea.org/), ενώ υπήρξαν επαφές και με επιπλέον σχολεία της περιοχής, ενισχύοντας περαιτέρω το αποτύπωμα της ελληνικής παρουσίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι το UWC East Africa ανήκει στο παγκόσμιο δίκτυο των United World Colleges με 18 σχολεία διεθνώς, με μαθητές από περισσότερες από 150 χώρες και πάνω από 85.000 αποφοίτους από το 1962, οπότε και ιδρύθηκε το δίκτυο των σχολείων.
Μέσω του σχολείου στην Αρούσα, η ενημέρωση για τις δυνατότητες σπουδών στην Ελλάδα και της Study in Greece θα επικοινωνηθεί σε όλο δίκτυο των σχολείων, πολλαπλασιάζοντας τη δυναμική των Ελληνικών Πανεπιστημίων και αυξάνοντας τις προοπτικές προσέλκυσης φοιτητών στη χώρα μας.
«Κανονίσαμε αντίστοιχες ενημερώσεις και σε άλλα σχολεία, όπως το United World College και την αλυσίδα Braeburn, και εκεί η απήχηση ήταν εξίσου θετική», σημειώνει ο κ. Μανθεάκης, επιβεβαιώνοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον για σπουδές στην Ελλάδα.
Μάλιστα, όπως υπογραμμίζει, «είμαστε οι πρώτοι που φέραμε έναν Έλληνα καθηγητή στην Ανατολική Αφρική για να μιλήσει στα παιδιά για τα ελληνικά πανεπιστήμια. Δεν έχει έρθει αντίστοιχα Γερμανός, Γάλλος, Άγγλος ή Αμερικανός να μιλήσει για τα δικά τους πανεπιστήμια».
Υποτροφίες και στήριξη από την ελληνική κοινότητα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πρωτοβουλίες στήριξης των μαθητών από την ελληνική κοινότητα της Τανζανίας. Όπως αποκαλύπτει ο κ. Μανθεάκης, «υπάρχουν παιδιά δεύτερης γενιάς, από μικτούς γάμους, που θέλουν να ανακαλύψουν τις ελληνικές τους ρίζες, αλλά πολλές οικογένειες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα».
Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται ένα μικτό μοντέλο υποστήριξης: «Συζητήσαμε με τον Πρόεδρο της Study in Greece για υποτροφίες στα δίδακτρα από τα πανεπιστήμια, ενώ η κοινότητα θα μπορεί να καλύπτει τη διαμονή και τη σίτιση, με ένα ποσό της τάξης των 500-600 ευρώ τον μήνα». Ήδη υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις μαθητών που ξεχωρίζουν. «Έχουμε μία κοπέλα άριστη, 20 με τόνο – είναι δυνατόν να μην τη βοηθήσεις;» λέει χαρακτηριστικά.
Η Αφρική «κοιτάζει» προς τα ελληνικά πανεπιστήμια
Η Αφρική αποτελεί μια ανερχόμενη δύναμη στον χώρο της εκπαίδευσης, με έντονο ενδιαφέρον για διεθνείς συνεργασίες. Από την πλευρά της, η Ελλάδα, με το ιστορικό της κύρος αλλά και τη σύγχρονη αναβάθμιση των πανεπιστημίων της, φαίνεται να κερδίζει έδαφος ως ελκυστικός προορισμός σπουδών. Ειδικά η Τανζανία, χάρη στις διαρκείς και συστηματικές προσπάθειες, που καταβάλει η ελληνική κοινότητα της διασποράς, εμφανίζει έντονο ενδιαφέρον για τη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης, όπως προέκυψε από την επίσκεψη του Προέδρου του εθνικού φορέα διεθνοποίησης της χώρας μας. «Η Ελλάδα, που παραδοσιακά απολαμβάνει σεβασμό και εκτίμηση, αναδεικνύεται πλέον σε επιλογή υψηλής προτεραιότητας, χάρη και στην ανάπτυξη σύγχρονων διεθνών προγραμμάτων σπουδών υψηλού επιπέδου», διαπιστώνει ο Καθηγητής Μιχαλακέλης για να προσθέσει, μιλώντας στο protothema.gr: «Η δυναμική αυτή αποτυπώνεται σήμερα και με μετρήσιμα αποτελέσματα καθώς έχουν ήδη ξεκινήσει να υποβάλονται οι πρώτες αιτήσεις από ενδιαφερόμενους φοιτητές μέσω της πλατφόρμας της Study in Greece, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατηγική διείσδυσης αποδίδει άμεσα».
Σύμφωνα δε με τον κ.Μανθεάκη, μόνο αισιοδοξία μπορούν να εμπνεύσουν τέτοιες αποστολές ενημέρωσης: «Εμείς θα συνεχίσουμε την προσπάθεια, κάνοντας καμπάνια ώστε τα ελληνόπουλα της κοινότητας να έρχονται για σπουδές στην Ελλάδα. Πρέπει να εξηγήσουμε στους γονείς ότι αντί για την Αγγλία, με το υψηλό κόστος, μπορούν να επιλέξουν την Ελλάδα, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν: είναι πιο οικονομική και κυρίως, θα μπορεί να διατηρηθεί ζωντανή η επαφή με τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας. Άλλωστε, είναι η μοναδική χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο, που εμφανίζει σταθερότητα και ασφάλεια».
Η εκπαίδευση ως «ήπια ισχύς»
Πέρα από την ανάδειξη των δυνατοτήτων σπουδών στα ελληνικά πανεπιστήμια, η επίσκεψη είχε και βαθιά συναισθηματική διάσταση αφού για πρώτη φορά, ύστερα από πολλά χρόνια, εκπρόσωπος της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης βρέθηκε κοντά στην ομογένεια της Αφρικής, αναζωπυρώνοντας με αυτό τον τρόπο τους δεσμούς μεταξύ των δύο πλευρών.
«Με αυτό τον τρόπο, η εκπαίδευση λειτούργησε ως μοχλός ‘ήπιας ισχύος’, ενδυναμώνοντας τις σχέσεις με τους Έλληνες της διασποράς και δημιουργώντας ένα ισχυρό πλαίσιο συνεργασίας για το μέλλον. Είναι μία απόδειξη ότι η σχέση αυτών των ανθρώπων με την πατρίδα δεν είναι μόνο βαθιά ριζωμένη αλλά παραμένει μέχρι σήμερα ζωντανή», καταλήγει ο Πρόεδρος της Study in Greece.
Σχετικά με το βαθύ συμβολισμό της επίσκεψης, ο κ.Μανθεάκης υπογραμμίζει: «Όταν ολοκληρώθηκε η επίσκεψη, είπα στον κ.Μιχαλακέλη πως τώρα βάλαμε την πρώτη πέτρα σε μία γέφυρα, που θέλουμε να χτίσουμε και να μείνει μόνιμα στο μέλλον, να οικοδομήσουμε γέφυρα γνώσης και συνεργασίας». Η εκπαίδευση αναδεικνύεται έτσι σε εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας και ενίσχυσης των δεσμών με την ομογένεια. «Το σχολείο του Αγίου Κωνσταντίνου είναι ελληνικό έδαφος, πάει με τον πολιτισμό μας. Τα παιδιά που θα έρθουν στην Ελλάδα θα γίνουν οι καλύτεροι πρεσβευτές του ελληνικού πολιτισμού», καταλήγει. Εκτός από μία εκπαιδευτική επίσκεψη, η αποστολή της Study in Greece στην Τανζανία μπορεί πραγματικά να αποτελέσει το πρώτο, ουσιαστικό βήμα για τη διαμόρφωση μιας νέας, δυναμικής σχέσης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αφρική – με επίκεντρο τη γνώση, τον πολιτισμό και τις επόμενες γενιές.
Η αναγνώριση από τον Έλληνα συντονιστή εκπαίδευσης στην Αφρική
Ο κ.Γιώργος Βλάχος, Συντονιστής Εκπαίδευσης Αφρικής με έδρα το Γιοχάνεσμπουργκ και με ευθύνη την Ελληνόγλωσση Εκπαίδευση στην Αφρικανική Ήπειρο, αναγνωρίζοντας τη συστηματική δουλειά της Study in Greece αλλά και έχοντας πλήρη εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των ελληνικών πανεπιστημίων, κάνει λόγο για την «ακαδημαϊκή, εθνική και πολιτιστική διάσταση» της προσπάθειας. Όπως ο ίδιος επισημαίνει, «η εξωστρέφεια δεν χτίζεται με ευχές αλλά με σχέδιο, συνέπεια, επαφές, αξιοπιστία και ανθρώπους που είναι σε θέση να μετατρέπουν μία ιδέα σε οργανωμένη δράση». Αναφερόμενος στο έργο της SiG, ο κ.Βλάχος υπογραμμίζει την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης, φέρνοντας την Ελλάδα πιο κοντά σε νέες γενιές φοιτητών απ’όλο τον κόσμο. «Πρόκειται για μία προσπάθεια ουσιαστική, εθνικά χρήσιμη και απολύτως αναγκαία για το μέλλον των ελληνικών πανεπιστημίων και τον απανταχού ελληνισμό», καταλήγει.
