Άρθρο του Χρήστου Γιαννακάκη*
Η συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη MERCOSUR, καταργεί σταδιακά τους δασμούς και δημιουργεί νέες ευκαιρίες εξαγωγής σε μία σημαντική σειρά ελληνικών αγροτικών προϊόντων, όπως κονσερβοποιημένα και κατεψυγμένα φρούτα και κηπευτικά, ακτινίδια και μήλα, λάδι και ελιές, προϊόντα ΠΟΠ, όπως πχ Σταφίδα Κορινθιακή, Φέτα, Κεφαλογραβιέρα κ.ά., επίσης Προϊόντα Γεωγραφικής Ένδειξης, καθώς και πολλά άλλα.
Ταυτόχρονα, όμως, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, για τα οποία πρέπει να υπάρξει μέριμνα προστασίας και στήριξης. Η αντίδραση, κυρίως της Γαλλίας και Πολωνίας, αλλά και η σύμφωνη γνώμη των μεσογειακών χωρών σηματοδοτεί την ομαδοποίηση των συμφερόντων των προϊόντων που θίγονται αλλά και αυτών που ευνοούνται. Η Ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να ενεργήσει κατάλληλα για να προστατεύσει το σύνολο των καλλιεργητών της χώρας μας.
Όμως πριν από την εν λόγω συμφωνία, η Ελλάδα είχε ήδη εμπορικές συναλλαγές με τη Λατινική Αμερική στον τομέα των αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, ύψους 450 περίπου εκατ. ευρώ· προϊόντα που εισάγονταν κανονικά καθώς και πρώτες ύλες που περνούσαν χρόνια τώρα στην ελληνική αγορά και στην κατανάλωση καθώς και στην παραγωγική αλυσίδα.
Η MERCOSUR, λοιπόν, δεν ανακαλύπτει σήμερα την Ελλάδα. Αυτό που αλλάζει είναι το πλαίσιο, οι κανόνες, οι δασμοί, η πρόσβαση στις αγορές. Η ροή προϊόντων και πρώτων υλών προς την Ευρώπη και προς εμάς, υπήρχε ήδη, όπως κρέατα, φρούτα, καφέδες, δημητριακά, ζωοτροφές κ.ά.
Και το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται: θα πέσουν τα στάνταρ και θα κινδυνεύσει η υγεία μας; Όχι! Διότι η Ε.Ε. εφαρμόζει συγκεκριμένο πλαίσιο κανονισμών και ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα (έλεγχοι εγγράφων, ταυτότητας, φυσικοί έλεγχοι, δειγματοληψίες στα σύνορα, έλεγχοι στην αγορά), όπως μέχρι τώρα για τα εισαγόμενα από εκεί προϊόντα και ειδικότερα στο θέμα των ορμονών, όπου υπάρχει σαφές θεσμικό πλαίσιο και δημόσια τεκμηρίωση.
Επομένως, ο Έλληνας πολίτης και η ελληνική οικονομία δεν κινδυνεύουν από υποθετικούς και φανταστικούς εχθρούς, κινδυνεύουν από την παραπληροφόρηση. Τώρα δεν μας χρειάζονται συνθήματα, αλλά παράθεση επίσημων κανόνων, δεδομένων, αριθμών και ελέγχων.
Χρειάζονται ειλικρινής συζήτηση, στρατηγική οργάνωση, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και ανάδειξη και προστασία των εξαιρετικών επώνυμων αγροτικών μας προϊόντων.
Και για να μην κρυβόμαστε, η αγροτική πολιτική στην Ελλάδα σπάνια υπηρέτησε ένα σοβαρό και μακρόπνοο σχέδιο. Διότι ποτέ δεν χτίσαμε σταθερά και επίμονα αυτό που έπρεπε, όπως παραγωγή με ταυτότητα, συνεταιρισμούς που να λειτουργούν ορθολογικά και με επιχειρηματικό πνεύμα, μεταποίηση που να προσθέτει αξία, ισχυρές αλυσίδες εφοδιασμού, εξαγωγική στρατηγική με συνέχεια και συνέπεια.
Αντί γι’ αυτό, το κράτος κινήθηκε με τη λογική του εφήμερου πολιτικού κέρδους, για επιδοτήσεις χωρίς σαφή στόχευση, για αποσπασματικές ρυθμίσεις, για ελλιπή έργα υποδομής και μια αγορά όπου ο αγρότης συχνά πουλάει φθηνά και ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά και τέλος με γραφειοκρατία που καταδυναστεύει τον παραγωγό.
Σήμερα, πολλοί αγρότες είναι καταχρεωμένοι, χρωστούν σε τράπεζες και σε προμηθευτές, ζουν με την αγωνία του αύριο, κινδυνεύουν ακόμη και για το σπίτι τους, και σε πολλά χωριά οι άνθρωποι παλεύουν χωρίς πραγματική στήριξη για να λύσουν προβλήματα που είναι δομικά.
Αυτό, όμως, ακριβώς είναι το σημείο που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε με την ευκαιρία της υπογραφής της συμφωνίας MERCOSUR. Άλλο πράγμα να απαιτείς λύσεις, χρηματοδότηση με όρους βιωσιμότητας, ρύθμιση χρεών, κόστος ενέργειας, νερό, έλεγχοι στην αγορά, διαφάνεια στις τιμές, υποδομές και μεταποίηση, αναδιοργάνωση του παραγωγικού μηχανισμού και ανασύνταξη του Συνεταιριστικού Κινήματος και άλλο πράγμα να στήσεις καμπάνια φόβου, για πολιτικές σκοπιμότητες.
Η πρόκληση της αγοράς, που με τη συμφωνία ανοίγεται για τα αγροτικά μας προϊόντα, είναι μεγάλη, η πρόκληση να προστατεύσουμε ορισμένα από τα προϊόντα μας που ενδεχομένως να κινδυνεύσουν από αυτή, είναι εξίσου ισχυρή. Όλοι εμείς που προερχόμαστε από τον μαχόμενο, στις Διεθνείς Αγορές, Συνεταιριστικό χώρο, εμείς που διαψεύσαμε τις σειρήνες των αντισυνεταιριστών και που πετύχαμε να οδηγήσουμε τα αγροτικά μας προϊόντα σε όλο τον πλανήτη, χαιρόμαστε για αυτή τη συμφωνία, την περιμέναμε και είμαστε έτοιμοι να την αξιοποιήσουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό.
(*)Ο Χρήστος Γιαννακάκης είναι αντιπρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών