Το χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ έφτασε στα 50,68 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 – Οικονομική δυσπραγία δείχνουν τα στοιχεία για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολουμένους και αγρότες
Αύξηση ασφαλιστικών εισφορών κατά 2,5% το 2026 για περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες και σωρευτική αύξηση κατά 18,26% την περίοδο 2023-2026. Εκρηξη οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, που έφθασαν τα 50,68 δισ. ευρώ, με το 87,31% των επαγγελματιών και αγροτών να οφείλει μέχρι 30.000 ευρώ.
Το γεγονός αυτό θέτει εκ νέου στο τραπέζι το αίτημα επαναφοράς των ρυθμίσεων χρεών με πολλές δόσεις που ενδεχομένως να φθάνουν και τις 120.
Την εικόνα αυτή της οικονομικής δυσπραγίας παρουσιάζουν οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες, αγρότες), ενώ πληθαίνουν οι φωνές των επαγγελματικών οργανώσεων που ζητούν την επανενεργοποίηση ρυθμίσεων με μεγάλο αριθμό δόσεων.
Η τέταρτη αύξηση
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών αυξάνονται κατά 2,5%, ποσοστό που προσδιορίσθηκε σύμφωνα με μέσο ετήσιο τον πληθωρισμό του 2025 που ανακοινώθηκε τις προηγούμενες ημέρες και όχι με τον δείκτη μεταβολής των μισθών, κάτι που αναμένεται να ισχύσει από το 2027.
Πρόκειται για την τέταρτη κατά σειρά αύξηση από το 2023, οπότε αυξήθηκαν κατά 9,6%, το 2024 κατά 3,46%, το 2025 κατά 2,7%. Αρα σωρευτική αύξηση την τετραετία 2023-2026 κατά 18,26%.
Με αύξηση 2,5% στον κλάδο κύριας σύνταξης, η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία θα καταγράψει αύξηση 6,37 ευρώ και θα ανέλθει από τα 254,65 ευρώ, που ήταν το 2025, στα 261,02 και στην ανώτερη – έκτη – ασφαλιστική κατηγορία οι εισφορές θα φτάσουν στα 686,12 ευρώ φέτος, από 669,39 ευρώ κατά το προηγούμενο έτος. Δηλαδή θα προκύψει άνοδος 16,73 ευρώ.
Επιλογή κατηγορίας
Οι περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες έχουν περιθώριο μέχρι το τέλος του μηνός Ιανουαρίου να επιλέξουν – ενδεχόμενη – μεταβολή της ασφαλιστικής κατηγορίας, με την οποία θα καταβάλλουν εισφορές κατά το νέο έτος.
Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης-δήλωσης μεταβολής κατηγορίας παραμένει ενεργή η κατηγορία κατάταξης του προηγούμενου έτους.
Πάντως θα πρέπει να σημειώσουμε ότι πάνω από ένα εκατομμύριο μη μισθωτοί ασφαλίζονται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, η οποία έχει μεν χαμηλότερο ασφάλιστρο, αλλά «προσφέρει» εξαιρετικά χαμηλές συντάξεις.
Οι συντάξεις της κατηγορίας αυτής μετά βίας θα ξεπερνούν τα 800 ευρώ μετά από 40 χρόνια εισφορών. Παρά ταύτα, εννέα στους 10 επαγγελματίες μένουν σταθεροί στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία μη μισθωτών του ΕΦΚΑ για τη συντριπτική πλειονότητα του ασφαλιστικού τους βίου.
Η ετήσια αύξηση
Αύξηση κατά 1,84 δισ. ευρώ σε ένα έτος παρουσίασε το χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ δημιουργώντας εύλογες αμφιβολίες κατά πόσο θα εισπραχθεί ποτέ το σύνολο της οφειλής.
Το χρέος ξεπέρασε τα 50 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκε στα 50,68 δισ. ευρώ στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025 αυξημένο κατά 1,84 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, οι οφειλές περιλαμβάνουν τις κύριες οφειλές ύψους 29,84 δισ. ευρώ και τα πρόσθετα τέλη ύψους 20,84 δισ. ευρώ. Η ετήσια αύξηση οφείλεται κυρίως στα πρόσθετα τέλη που σε σχέση με το 2024 έχουν διογκωθεί κατά 1,58 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 258,7 εκατ. ευρώ προκύπτουν από αντίστοιχη αύξηση των κύριων οφειλών.
Αναλυτικότερα, η έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού σημειώνει ότι η αύξηση στις ληξιπρόθεσμες κύριες οφειλές πηγάζει από το εύρος οφειλής άνω των 10.000 ευρώ (κατά 579,6 εκατ. ευρώ συνολικά), ενώ μείωση καταγράφεται στις κύριες ληξιπρόθεσμες οφειλές κάτω των 10.000 ευρώ (κατά 320,9 εκατ. ευρώ).
Συζητήσεις
Με δεδομένη αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση φαίνεται να συζητά την επαναφορά ρυθμίσεων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ με περισσότερες δόσεις, ειδικά για οφειλές έως 10.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΑΟ, οι περισσότεροι οφειλέτες (1.464.877 ή ποσοστό 70%) χρωστούν μέχρι 15.000 ευρώ, ενώ μέχρι 30.000 ευρώ χρωστά το 87,31% των οφειλετών (1.825.923 οφειλέτες).
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας ετοιμάζονται να προχωρήσουν στην αύξηση των δόσεων για οφειλές που δεν μπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και σήμερα έχουν ως μοναδική διαθέσιμη επιλογή την πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων, η οποία δεν καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες της πλειονότητας των ελεύθερων επαγγελματιών.
Οι αυξημένες δόσεις εκτιμάται ότι θα αφορούν 500.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ μέχρι 10.000 ευρώ, για τις οποίες συζητείται η αποπληρωμή της οφειλής σε 48 ως 72 δόσεις. Επίσης συζητείται η επανενεργοποίηση των 120 δόσεων, υπό προϋποθέσεις.
Ανείσπρακτα
Εκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) εκτιμά ότι το 20% των οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ είναι αδύνατον να εισπραχθούν καθώς χαρακτηρίζονται ως χαμηλής ή ακόμη και μηδενικής εισπραξιμότητας. Το ποσό αυτό υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ.