Κομβικής σημασίας η δεύτερη εντός έτους συνάντηση Γεραπετρίτη και Ρούμπιο – Τι επιδιώκει η Αθήνα
Σε μια κομβική γεωπολιτική συγκυρία, με το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας να είναι στραμμένο στον Λευκό Οίκο, όπου και εντός των επόμενων ημερών θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις περί της πιθανής αμερικανικής επέμβασης στο Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ταξιδεύει στην Ουάσινγκτον προκειμένου να συναντηθεί (Πέμπτη 26/2) με τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο.
Είναι η δεύτερη φορά εντός ενός έτους που ο κ. Γεραπετρίτης θα συνομιλήσει εκ του σύνεγγυς με τον Αμερικανό ομόλογό του- γεγονός που αφ’ εαυτού αναδεικνύεται από διπλωματικές πηγές ως «μεγάλης σημασίας»- με τους δύο άνδρες να κρατούν σταθερά ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας.
Στη συνάντηση θα κυριαρχήσουν οι διεθνείς εξελίξεις, με την Αθήνα να επιδιώκει την εμβάθυνση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία εν μέσω της ρευστότητας που επικρατεί στη Μέση Ανατολή αποκτά ξανά ειδικά χαρακτηριστικά για την Ουάσινγκτον. Ενδεικτική είναι η κινητικότητα που επικρατεί τις τελευταίες ώρες στην αμερικανική βάση της Σούδας, με τον κ. Γεραπετρίτη να αναμένεται ότι θα επιβεβαιώσει στον Αμερικανό ομόλογό του ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να δρα υπέρ της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών θα συζητήσουν και για τις προοπτικές σύγκλησης του επόμενου γύρου του στρατηγικού διαλόγου Ελλάδας- Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς πάντως αυτή τη στιγμή να βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές σε χαμηλότερο επίπεδο προκειμένου να διαμορφωθεί η ατζέντα, αλλά και να αναζητηθούν πιθανές ημερομηνίες για το ταξίδι του κ. Ρούμπιο στην Αθήνα. Είναι ενδεικτικό ότι οι δύο πλευρές παραπέμπουν τη διεξαγωγή του διαλόγου σε βάθος των «επόμενων μηνών», με το πρόγραμμα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών να είναι εκ των πραγμάτων εξαιρετικά ρευστό.
Η συνάντηση των δύο υπουργών Εξωτερικών καταγράφεται λίγες ημέρες μετά την πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης, με την Αθήνα να μετέχει απλώς υπό το καθεστώς του «παρατηρητή», αλλά να έχει εκφράσει εμπράκτως τη θέλησή της να εμπλακεί στη Γάζα, αρχικά στη διαδικασία ανοικοδόμησης και θεσμικής ανασυγκρότησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, άλλωστε, αποφασίστηκε η συμμετοχή στο αμερικανικής έμπνευσης Πολιτικοστρατιωτικό Κέντρο Συντονισμού για τη Γάζα (Civil-Military Coordination Center), το οποίο συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας ειρήνευσης του Οκτωβρίου 2025 και τελεί υπό τη διοίκηση της CENTCOM (United States Central Command), δηλαδή της στρατιωτικής δομής των Ηνωμένων Πολιτειών με αρμοδιότητα μεταξύ άλλων την περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Στόχος της Αθήνας είναι να δηλώσει ενεργητικό παρόν στην περιοχή, κίνηση που σε συνδυασμό με την πιθανολογούμενη συμμετοχή της χώρας στη στρατιωτική δύναμη σταθεροποίησης της Γάζας, είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπιστεί με θετικό πρόσημο από τους Αμερικανούς. Θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι οι κ. Γεραπετρίτης και Ρούμπιο θα ασχοληθούν με το πλαίσιο και τους όρους της ελληνικής παρουσίας στην περιοχή, μια επιλογή που πάντως θα προκαλέσει αξιοσημείωτη συζήτηση, αλλά και αντίδραση στο εσωτερικό.
Οι επιδιώξεις της Αθήνας
Είναι φανερό ότι η Αθήνα επιδιώκει συστηματικά να ενισχύσει τις διμερείς σχέσεις της με την Ουάσινγκτον, εν μέσω των εντάσεων που συνεχίζουν να καταγράφονται μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του στενού πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κυβέρνηση, άλλωστε, δια του Κυριάκου Μητσοτάκη, επαναλαμβάνει ανά τακτικά χρονικά διαστήματα τη θέση ότι η δυτική συμμαχία οφείλει να αντιμετωπίσει από κοινού τις σύγχρονες προκλήσεις.
Στην εξίσωση προστίθεται και η ενεργειακή διπλωματία, με την Αθήνα να εκτιμά ότι πρόκειται για ένα προνομιακό πεδίο επί του οποίου δύναται να βελτιωθούν ακόμα περισσότερο οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Είναι ενδεικτικό ότι παραλλήλως με τις διπλωματικές επαφές, στην Ουάσινγκτον βρίσκεται ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος και θα συμμετέχει στη Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου.
Στις εργασίες θα βρεθούν οι υπουργοί Ενέργειας και Εσωτερικών του Ντόναλντ Τραμπ, Κρις Ράιτ και Ντάγκ Μπέργκαμ, αλλά και εκπρόσωπος της Ε.Ε., με τις εμπλεκόμενες πλευρές να αναζητούν τρόπους ταχύτερης ενεργοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου προκειμένου να αυξηθούν οι ποσότητες αμερικανικού φυσικού αέριου που θα κατευθυνθούν μέσω των ελληνικών υποδομών στην ανατολική και την κεντρική Ευρώπη. Πέραν, βεβαίως, της αυταπόδεικτης γεωπολιτικής σημασίας του εν λόγω ενεργειακού εγχειρήματος, μένουν ακόμα αρκετά βήματα να γίνουν προκειμένου ο Κάθετος Διάδρομος να καταστεί επικερδής για όλους τους εμπλεκόμενους.
Κομβικό ρόλο στο έργο συνεχίζει να διαδραματίζει η αμερικανίδα πρεσβευτής στην Αθήνα, η οποία επίσης αυτές τις μέρες βρίσκεται στην Ουάσινγκτον. Η κ. Γκίλφοϊλ γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Ντόναλντ Τραμπ και είναι φανερό ότι επιδιώκει να παρουσιάζει στον Λευκό Οίκο ολοκληρωμένες συμφωνίες, επικερδείς για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να τοποθετηθεί η παρουσία του κ. Γεραπετρίτη στην τελετή υπογραφής συμφωνίας της ONEX Shipyards and Technologies με τον νοτιοκορεατικό όμιλο Hanwha Power Systems. Στην ΟΝΕΧ, η οποία κατέχει τα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου, μετέχει με κεφάλαια άνω των 120 εκατομμυρίων ευρώ η αμερικανική κρατική επενδυτική Τράπεζα DFC, με την κ. Γκίλφοϊλ να δίνει από την πρώτη μέρα της θητείας της στην Ελλάδα ιδιαίτερο βάρος τόσο στα ναυπηγεία, όσο και στην Ελευσίνα, ως εναλλακτικό εμπορικό και ενεργειακό κόμβο στην κυριαρχία της κινεζικής Cosco στο λιμάνι του Πειραιά.
Το ταξίδι Έλληνα υπουργού Εξωτερικών στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφεται λίγες ημέρες μετά την παρουσία στην Αθήνα των δύο ειδικών απεσταλμένων του Αμερικανού προέδρου, κ. Γκρενέλ και Τζαμπόλι. Όπως είχε σημειωθεί στο «Βήμα» της Κυριακής 15 Φεβρουαρίου, στο παρασκήνιο βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες προκειμένου ο Ντόναλντ Τραμπ να επισκεφθεί την Αθήνα τον ερχόμενο Ιούλιο.