Αντιδράσεις για προμήθειες και επιβαρύνσεις στους καταθέτες – Τα προαιρετικά και τα υποχρεωτικά πακέτα – Πότε προσφέρονται χωρίς κανένα κόστος και πότε η μετάβαση γίνεται χωρίς να την αιτηθεί ο πελάτης – Η πολιτική ανά τράπεζα.
Ηταν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2024, κατά τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής ανακοίνωνε την πρώτη διά νόμου, μετά την είσοδο στο ευρώ, παρέμβαση στα τιμολόγια των τραπεζών. Είχαν προηγηθεί συστάσεις στις διοικήσεις τους από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για μείωση των χρεώσεων σε καθημερινές συναλλαγές.
Οι περικοπές ωστόσο που ανακοίνωσαν σε εκείνη τη φάση τα πιστωτικά ιδρύματα θεωρήθηκαν άνευ σημασίας για την τσέπη των καταναλωτών.
Ετσι, με ρύθμιση που πέρασε από το κοινοβούλιο αποφασίστηκε η δραστική μείωση των επιβαρύνσεων για φυσικά πρόσωπα που χρησιμοποιούν τα εναλλακτικά δίκτυα των τραπεζών (e-banking, m-banking), με ισχύ από τις αρχές του 2025.
Μεταξύ άλλων, μηδενίστηκαν για πληρωμές βασικών λογαριασμών, ενώ στα εμβάσματα από τράπεζα σε τράπεζα η προμήθεια κουρεύτηκε έως και 80%, με τον ορισμό πλαφόν στα 0,50 ευρώ.
Τα ΑΤΜ
Λίγους μήνες αργότερα ωστόσο αναλήφθηκε και δεύτερη πρωτοβουλία. Αυτή τη φορά την αφορμή έδωσε η πώληση σε ανεξάρτητο πάροχο μέρους του δικτύου των εκτός καταστημάτων ΑΤΜ από συστημικό όμιλο.
Ως αποτέλεσμα οι πελάτες του από εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσαν να τα χρησιμοποιούν δωρεάν. Το θέμα αναδείχθηκε κατά βάση μέσω αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της κυβέρνησης.
Η απόφασή της ήταν καταλυτική, μιας και όλες οι χρεώσεις για ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ τράπεζας διαφορετικής από εκείνη που έχει εκδώσει μια κάρτα καταργήθηκαν. Με αυτή την κίνηση ολοκληρώθηκε ένας κύκλος αναπροσαρμογής των τραπεζικών τιμολογίων, που σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές σήμανε για τους τέσσερις μεγάλους του κλάδου απώλειες εσόδων της τάξης των 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η νέα κόντρα
Πάρα ταύτα, το ζήτημα των προμηθειών συνεχίζει να πυροδοτεί συζητήσεις. Τις προηγούμενες ημέρες κατατέθηκε επερώτηση προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών από το ΠαΣοΚ, με θέμα συνδρομές που χρεώνουν οι τράπεζες στους πελάτες τους. Οπως επισημαίνεται σε αυτήν, «προχωρούν σταδιακά στην επιβολή μηνιαίων χρεώσεων ύψους 60 έως 80 λεπτών για βασικά πακέτα, εγκαινιάζοντας στην πράξη το τέλος της δωρεάν τήρησης λογαριασμών».
Σημειώνεται δε πως αυτό γίνεται «ουσιαστικά μονομερώς, δίχως τη ρητή συγκατάθεση των καταθετών», οδηγώντας στην εγκαθίδρυση «μιας νέας κανονικότητας: ακόμη και η διατήρηση ενός λογαριασμού στον οποίο κατατίθεται ο μισθός ή η σύνταξη του πολίτη αποκτά κόστος».
Η αλήθεια είναι ότι ορισμένες τράπεζες μεταφέρουν σε συνδρομητικά πακέτα τους πελάτες τους, χωρίς προηγουμένως να το έχουν αιτηθεί. Ειδοποιούνται ωστόσο αρκετές εβδομάδες νωρίτερα για την ημερομηνία της ενεργοποίησής τους, ώστε εφόσον το επιθυμούν να ακυρώσουν τη μετάβαση. Η ίδια δυνατότητα παρέχεται φυσικά και οποτεδήποτε αφότου ενεργοποιηθεί ένα πρόγραμμα της κατηγορίας.
- Πώς οι τράπεζες θωρακίζονται απέναντι στον πόλεμο – Οι 4 γραμμές άμυνας, τι σημαίνει για τους πολίτες
Επιπλέον, σε καμία τράπεζα καταθετικά προϊόντα μισθοδοσίας ή σύνταξης δεν επιβαρύνονται με μηνιαία προμήθεια για την τήρησή τους, ενώ στη συντριπτική πλειονότητά τους οι λοιποί λογαριασμοί πληρωμών διατίθενται δωρεάν. Κατά τα άλλα, τα προαιρετικά συνδρομητικά πακέτα, που έχουν κόστος από 0,80 έως 10 ευρώ τον μήνα, προσφέρουν πλήθος παροχών, συμπεριλαμβανομένων και συναλλαγών που σε διαφορετική περίπτωση θα χρεώνονταν κατ΄ αποκοπήν.
Κατηγορίες
Στο πλαίσιο αυτό, μόνο τυχαία δεν ήταν η άμεση αντίδραση του τραπεζικού κλάδου μετά την ανακίνηση του θέματος. Με ανακοίνωσή της κάθε τράπεζα παρουσίασε την τιμολογιακή της πολιτική, διαψεύδοντας τις κατηγορίες περί υποχρεωτικών χρεώσεων στους καταθέτες. Αναλυτικότερα, το καθεστώς ανά συστημικό όμιλο στους λογαριασμούς πληρωμών έχει ως εξής:
- Alpha Bank: Ολα τα προϊόντα της κατηγορίας διατίθενται δωρεάν. Η τράπεζα προχωρά σε σταδιακή ένταξή τους σε προαιρετικό συνδρομητικό πρόγραμμα, που έχει μηνιαία χρέωση 0,80 ευρώ. Με αυτό οι πελάτες της εξασφαλίζουν χωρίς επιπλέον προμήθεια την εκτέλεση ενός εμβάσματος, την αποδοχή μίας εισερχόμενης μεταφοράς, την πληρωμή κάρτας άλλης τράπεζας και την ανανέωση της χρεωστικής τους κάρτας. Ολοι ενημερώνονται για την επικείμενη ένταξή τους στο πακέτο αρκετό καιρό νωρίτερα και έχουν το δικαίωμα να την ακυρώσουν. Από την άλλη, η Alpha Bank δεν χρεώνει τη συνδρομή των 0,80 ευρώ σε όσους λαμβάνουν τον μισθό ή τη σύνταξή τους μέσω αυτής, έχουν καταθετικά / επενδυτικά υπόλοιπα τουλάχιστον 10.000 ευρώ ή διαμένουν σε απομακρυσμένα νησιά. Αυτοί απολαμβάνουν τα προνόμια του πακέτου δωρεάν.
- Eurobank: Είναι η μόνη τράπεζα που συνδέει υποχρεωτικά τους λογαριασμούς πληρωμών με συνδρομητικό πακέτο, η χρέωση του οποίου είναι στα 0,60 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συνδρομή δεν επιβάλλεται σε όσους λαμβάνουν μισθό ή σύνταξη και σε όσους έχουν καταθετικά / επενδυτικά υπόλοιπα τουλάχιστον 10.000 ευρώ στην τράπεζα. Το ίδιο ισχύει και για εκείνους που ενεργοποιούν υπηρεσία μέσω της οποίας μεταφέρουν αυτόματα στη Eurobank από 750 έως 3.000 ευρώ κάθε μήνα. Αυτή απευθύνεται κατά βάση σε εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, που αναγκαστικά λαμβάνουν τον μισθό τους μέσω άλλου πιστωτικού ιδρύματος, αλλά θέλουν η Eurobank να είναι η βασική τους τράπεζα. Σήμερα 1 εκατ. πελάτες της δεν επιβαρύνονται με τη συνδρομή των 0,60 ευρώ. Εξάλλου, δίνεται η δυνατότητα σε όσους επιθυμούν να διατηρούν χρήματα στη Eurobank να μετατρέψουν το προϊόν τους σε αποταμιευτικό. Με αυτόν πληρωμές λογαριασμών, μεταφορές χρημάτων σε άλλες τράπεζες και αγορές με κάρτα δεν μπορούν να γίνουν. Ωστόσο είναι δυνατή η ανάληψη και η κατάθεση μετρητών με cash card μέσω ΑΤΜ.
- Εθνική Τράπεζα: Εχει λανσάρει από τα τέλη του 2024 έναν νέο λογαριασμό πληρωμών με συνδρομή 0,80 ευρώ τον μήνα. Μέσω αυτού όλες οι βασικές συναλλαγές, όπως εμβάσματα και πάσης φύσεως πληρωμές, εκτελούνται δωρεάν. Από πέρυσι λοιπόν έχει αρχίσει να μετατρέπει τα κλασικά καταθετικά προϊόντα στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, ειδοποιώντας προηγουμένως τους πελάτες που επιλέγονται για την επικείμενη αναβάθμιση. Τους δίνει δε την ευχέρεια να την ακυρώσουν, εφόσον το επιθυμούν, μέσω e-banking, τηλεφωνικά ή σε κατάστημα. Εξάλλου, από τη διαδικασία της αυτόματης μετατροπής εξαιρούνται συνταξιούχοι και γενικά πελάτες μεγαλύτερης ηλικίας.
- Τράπεζα Πειραιώς: Ολοι οι λογαριασμοί πληρωμών παρέχονται χωρίς μηνιαία συνδρομή. Από την άλλη, η τράπεζα λάνσαρε πέρυσι συνδρομητικά πακέτα που διασφαλίζουν μία σειρά από δωρεάν παροχές έναντι μίας μηνιαίας προμήθειας. Η ενεργοποίησή τους, σε αντίθεση με τις άλλες τράπεζες, γίνεται μόνο κατόπιν πρωτοβουλίας του πελάτη.