Νέα δεδομένα στην ετήσια κανονική άδεια φέρνει το 2026, με κύριο άξονα τη θεσμοθέτηση της κατάτμησης και τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας στο σύστημα «Εργάνη»
Αλλαγές στον τρόπο χορήγησης και διαχείρισης για την ετήσια κανονική άδεια τέθηκαν σε ισχύ από τις αρχές του έτους, χωρίς ωστόσο, να θίγεται ο βασικός κορμός των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν κυρίως στην ενίσχυση της ευελιξίας, αλλά και στη μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για την ετήσια άδεια
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, το δικαίωμα στην άδεια παραμένει ακέραιο ως προς τη διάρκειά του και τη σύνδεσή του με τα έτη προϋπηρεσίας, αλλάζει όμως ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί μέσα στο έτος.
Η βασική αλλαγή αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της ετήσιας άδειας. Έτσι από την 1η Ιανουαρίου 2026, η άδεια δεν θα χρειάζεται να λαμβάνεται υποχρεωτικά ενιαία, καθώς θεσμοθετείται η τμηματική χορήγησή της, η οποία γίνεται έπειτα από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου προς τον εργοδότη.
Η άδεια θα μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερα από ένα χρονικά διαστήματα εντός του ίδιου έτους, με σαφείς ελάχιστες διάρκειες. Κάθε τμήμα άδειας θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο και έξι ημέρες για το εξαήμερο σύστημα, ώστε να διασφαλίζεται ουσιαστικός χρόνος ανάπαυσης.
Παραμένει, η ανάγκη συνεννόησης εργοδότη και εργαζομένου για τον χρόνο χορήγησης της άδειας. Σε περιπτώσεις διαφωνίας, εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός επίλυσης διαφορών.
Η Εργάνη
Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στη διοικητική διαδικασία. Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη, μια διαδικασία που μέχρι σήμερα επιβάρυνε τις επιχειρήσεις με πρόσθετες δηλώσεις. Στη θέση της, εισάγεται απολογιστική καταχώριση της άδειας, η οποία θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται το διοικητικό βάρος, ενώ διατηρείται η δυνατότητα ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.
Τι δεν αλλάζει
Παρά τις αλλαγές, ο πυρήνας της ετήσιας κανονικής άδειας παραμένει αμετάβλητος. Η διάρκειά της εξακολουθεί να καθορίζεται από την προϋπηρεσία και το είδος της εργασιακής σχέσης, ενώ δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της σύμβασης εργασίας.
Επιπλέον, εξακολουθεί να ισχύει η διάταξη που προβλέπει ότι τουλάχιστον το 50%των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδειά του στο διάστημα από Μάιο έως Σεπτέμβριο.
Η διάρκεια της ετήσια άδειας
Ο χρόνος χορηγήσεως των αδειών καθορίζεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ μισθωτών και εργοδότη. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο μηνών από το χρονικό σημείο κατά το οποίο διατυπώθηκε το σχετικό αίτημα.
Επίσης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια οπωσδήποτε πριν τη λήξη του ημερολογιακού έτους, έστω και αν δεν του την ζήτησε ο μισθωτός.
Η άδεια για μεν το πρώτο ημερολογιακό έτος χορηγείται σε τμήματα. Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του πρώτου ημερολογιακού έτους, εντός του οποίου προσελήφθηκε ο μισθωτός, να χορηγήσει σε αυτόν την αναλογία της κανονικής του άδειας.
Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τμηματικά την άδειά του με αποδοχές, που αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στο έτος αυτό.
Η αναλογία υπολογίζεται και πάλι με βάση τις 20 ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο ή τις 24 ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο.
Στη διάρκεια του έτους αυτού και στο σημείο που συμπληρώνει 12 μήνες εργασίας στον ίδιο εργοδότη, η άδεια αυξάνεται κατά μία εργάσιμη ημέρα. Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του δεύτερου ημερολογιακού έτους, να του χορηγήσει αναλογικώς ή ολόκληρη την άδεια που φθάνει μέχρι τις 21 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο, και τις 25 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο.
Κατά το τρίτο ημερολογιακό έτος, καθώς και τα επόμενα ο μισθωτός δικαιούται να λάβει ολόκληρη την άδεια του σε κάθε χρονικό σημείο του έτους αυτού. Η άδεια αυτή θα φθάσει τις 22 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο ή τις 26 εργάσιμες ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο, εάν έχουν συμπληρωθεί δύο έτη απασχόλησης μέσα στο τρίτο ημερολογιακό έτος.
Οι μισθωτοί με προϋπηρεσία τουλάχιστον 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται 25 εργάσιμες ημέρες άδειας, για όσους είναι με πενθήμερο, ή 30 εργάσιμες ημέρες άδειας, για όσους είναι με εξαήμερο με αποδοχές (ΕΓΣΣΕ 2000-2001, άρθρο 6).
Επίσης οι μισθωτοί, μετά τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας δικαιούνται μία (1) εργάσιμη ημέρα παραπάνω, δηλαδή 26 ημέρες για τους εργαζόμενους με πενθήμερο και 31 ημέρες για τους εργαζόμενους με εξαήμερο (ΕΓΣΣΕ 2008-2009, άρθρο 3).