Η κυβέρνηση Τραμπ κηρύσσει επίσημα τη λήξη της «Επιχείρησης Epic Fury», παρουσιάζοντάς την ως μια ολοκληρωμένη νίκη, αλλά η πραγματικότητα στο πεδίο διαψεύδει τον Λευκό Οίκο
Όταν η κατάπαυση του πυρός στον πόλεμο με το Ιράν τέθηκε σε ισχύ πριν από έναν μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν αρκετά ξεκάθαρος ότι αν οι Ιρανοί αποτύγχαναν να τερματίσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα ή να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, τα βομβαρδιστικά θα επέστρεφαν στον αέρα. «Αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι μάχες συνεχίζονται», είπε, καθιστώντας σαφές ότι αυτό ήταν απλώς μια παύση.
Η «νίκη» που διακηρύσσει ο Λευκός Οίκος
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αποδεικνύεται ότι ο πόλεμος στην πραγματικότητα έληξε κάποια στιγμή μετά την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός, όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο την Τρίτη. «Η Επιχείρηση Epic Fury ολοκληρώθηκε», είπε. «Πετύχαμε τον στόχο αυτής της επιχείρησης». Η προσπάθεια για το άνοιγμα των Στενών, είπε ο κ. Ρούμπιο, είναι εξ ολοκλήρου μια αμυντική και ανθρωπιστική επιχείρηση που θα οδηγούσε σε άμεσες στρατιωτικές συγκρούσεις με τους Ιρανούς μόνο εάν τα αμερικανικά πλοία δέχονταν πυρά.
Αργότερα την Τρίτη, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι διακόπτει ακόμη και αυτή την προσπάθεια -η οποία ήταν μόλις μιας ημέρας και είχε καταφέρει να απελευθερώσει μόνο λίγα πλοία- «για μικρό χρονικό διάστημα», επικαλούμενος αυτό που αποκάλεσε «μεγάλη πρόοδο» προς μια συμφωνία με το Ιράν. Αυτό όμως φάνηκε να έρχεται σε αντίθεση με τη δηλωμένη θέση της κυβέρνησης ότι επέβαλε το άνοιγμα των Στενών για να καθιερώσει ότι κανένα έθνος δεν έχει το δικαίωμα να αποκλείει μια διεθνή θαλάσσια οδό.
Για τον Λευκό Οίκο αυτά ήταν τα τελευταία ρητορικά άλματα σε μια προσπάθεια να θέσουν στο παρελθόν έναν πόλεμο που δημιούργησε τη μεγαλύτερη πολιτική κρίση της προεδρίας του Τραμπ. Όμως η απλή διακήρυξη δεν το καθιστά αλήθεια αναφέρουν σε ανάλυσή τους οι New York Times. Οι πύραυλοι συνέχιζαν να πετούν καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούσαν να «καθοδηγήσουν» πλοία έξω από τα στενά. Και οι δύο πλευρές επιμένουν ότι ελέγχουν την κυκλοφορία στη θαλάσσια οδό.
Από τα πυρηνικά στην «αλλαγή καθεστώτος»
Και παρά τη δήλωση του Ρούμπιο ότι οι στόχοι του πολέμου έχουν επιτευχθεί, σαφώς δεν έχουν επιτευχθεί. Στις 38 ημέρες των εντατικών πολεμικών επιχειρήσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν, σύμφωνα με τον απολογισμό του Πενταγώνου, περίπου 13.000 στόχους. Αλλά η καταστροφή στόχων δεν ήταν το μόνο ζητούμενο.
Ο ίδιος ο Τραμπ περιέγραψε τους στόχους του τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Φεβρουαρίου, όταν είχε δηλώσει ότι είχε πέντε κύριους στόχους: να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, να καταστρέψει τους βαλλιστικούς πυραύλους, να βυθίσει το ναυτικό του, να τερματίσει την υποστήριξη σε τρομοκρατικές ομάδες και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για τον ιρανικό λαό να ανατρέψει την κυβέρνησή του.
Το Ιρανικό Ναυτικό έχει προφανώς εξαφανιστεί, όπως συχνά επισημαίνει ο Τραμπ. Αλλά αυτό είναι το μόνο που έχει ελεγχθεί από τη λίστα. Μέχρι στιγμής, το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν δεν έχει αγγιχτεί και δεν υπάρχει συμφωνία για τη μεταφορά του εκτός της χώρας. Οι αμερικανικές εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι περισσότεροι από τους μισούς πυραύλους και εκτοξευτές επιβίωσαν. Και ο Τραμπ έχει εγκαταλείψει τις συζητήσεις για αλλαγή της ηγεσίας της χώρας, υποδηλώνοντας κάποια στιγμή ότι δεν το ζήτησε ποτέ ή ότι η αλλαγή συνέβη ήδη με την αντικατάσταση των πεσόντων αξιωματούχων, μια εκδοχή που για τους περισσότερους ειδικούς αποτελεί απλώς «αλλαγή προσωπικού».
Πολιτικές πιέσεις – Το ταξίδι στο Πεκίνο
Παρ’ όλα αυτά, Τραμπ και Ρούμπιο έχουν λόγους να δηλώσουν ότι η Epic Fury έληξε. Το Κογκρέσο γινόταν όλο και πιο ανήσυχο σχετικά με τον Νόμο περί Πολεμικών Δυνάμεων (War Powers Act), ενώ η πολιτική βάση του Τραμπ είχε διασπαστεί στο ερώτημα αν ο Πρόεδρος παρέβη την υπόσχεσή του για αποφυγή μακροχρόνιων πολέμων.
Επιπλέον, ο Τραμπ καθυστέρησε το ταξίδι του στην Κίνα για να βεβαιωθεί ότι ο πόλεμος είχε τελειώσει, ότι οι ΗΠΑ ήταν νικηφόρες και ότι τα Στενά ήταν ανοιχτά πριν προσγειωθεί στο Πεκίνο. Αυτό το ταξίδι είναι πλέον προγραμματισμένο για την επόμενη Τετάρτη.
Οι γλωσσικές ακροβασίες του Τραμπ
Η γλώσσα του Τραμπ έχει αλλάξει επίσης. Δεν φαίνεται να μπορεί να συγκρατηθεί από το να περιγράφει την τρέχουσα κατάσταση ως πόλεμο, ακόμα κι αν έχει αρχίσει να υποχωρεί.
«Η χώρα μας ανθεί τώρα, παρά το γεγονός ότι είμαστε σε έναν, τον αποκαλώ μίνι-πόλεμο», είπε τη Δευτέρα. Σε άλλες ομιλίες, έχει παρεμβάλει τη λέξη «πόλεμος» με άλλες, πιο ήπιες περιγραφές: Η επίθεση στο Ιράν ήταν μια «εκδρομή», ή μια «παράκαμψη», κάνοντάς το να ακούγεται περισσότερο σαν μια βόλτα του Σαββατοκύριακου στη Μέση Ανατολή που συνάντησε λίγη κίνηση.
Αν και όλα αυτά ακούγονται σαν πολιτικά βολικό λογοπαίγνιο οποιαδήποτε πραγματική διακήρυξη ότι η μάχη τελείωσε αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στη στρατηγική. Για εννέα εβδομάδες, η αμερικανική στρατιωτική ισχύς ήταν ο μοχλός πίεσης στις διαπραγματεύσεις.
Οικονομικός στραγγαλισμός αντί για στρατιωτικά πλήγματα
Ωστόσο, η εκστρατεία βομβαρδισμών δεν άλλαξε τις θεμελιώδεις θέσεις του Ιράν. Οι Φρουροί της Επανάστασης πέτυχαν να σφραγίσουν τα Στενά, προκαλώντας φρενίτιδα στις αγορές, ενώ ο Τραμπ εξαπέλυε απειλές μέσω social media.
Μετά την κατάπαυση του πυρός, η κατάσταση παραμένει τεταμένη: οι Ιρανοί έχουν επιτεθεί στις αμερικανικές δυνάμεις πάνω από 10 φορές, αλλά οι επιθέσεις παραμένουν «κάτω από το όριο της επανέναρξης μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων», όπως δήλωσε ο Στρατηγός Νταν Κέιν.
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι η νέα επιχείρηση καθοδήγησης εμπορικών πλοίων είναι μια εντελώς ξεχωριστή και προσωρινή αμυντική προσπάθεια.
«Δεν ψάχνουμε για καβγά», είπε, παρόλο που πρόσθεσε ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία και τα ελικόπτερα Απάτσι έχουν ήδη βυθίσει ιρανικά σκάφη. (Ο Ρούμπιο, μάλιστα, είπε χαρακτηριστικά ότι αυτά τα σκάφη «κάθονται στον πυθμένα της θάλασσας, μαζί με το υπόλοιπο ναυτικό του Ιράν».)
Τώρα η κυβέρνηση έχει μετατοπίσει το βάρος της από τα στρατιωτικά πλήγματα στον οικονομικό αποκλεισμό, στοχεύοντας στην «εύθραυστη οικονομία» του Ιράν.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη δύναμη να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ «ως χάρη προς τον κόσμο». «Αν ζούμε σε έναν κόσμο όπου ένα κράτος-απατεώνας όπως αυτό το ιρανικό καθεστώς επιτρέπεται να διεκδικεί ως νέα κανονικότητα τον έλεγχο μιας διεθνούς ναυτιλιακής λωρίδας», πρόσθεσε, «δεν θα αργήσει πολύ να δείτε να συμβαίνει αυτό σε πολλαπλές ναυτιλιακές λωρίδες σε όλο τον κόσμο».