Η πρόσφατη ανεύρεση μη επανδρωμένου σκάφους στη Λευκάδα επιβεβαιώνει ότι τα μέσα ασύμμετρου ναυτικού πολέμου μπορούν να εμφανιστούν σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από ό,τι στο παρελθόν – Ο Αλκέτας Δρόσος της EOS Risk Group Grέες απειλές στη ναυτιλία, τις ενεργειακές υποδομές και την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα
κατά ουκρανικών λιμανιών και η αυξανόμενη χρήση μη επανδρωμένων θαλάσσιων μέσων δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον κινδύνου για τη διεθνή ναυτιλία».
Την επισήμανση αυτή κάνει ο Αλκέτας Δρόσος της EOS Risk Group εςστιάζοντας στα νέα δεδομένα και στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ναυτιλία.
«Τη νύχτα της 12ης προς 13η Μαΐου, ουκρανικά drones στόχευσαν το συγκρότημα μεταφόρτωσης πετρελαίου Tamanneftegaz στη ρωσική χερσόνησο Taman. Η επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις κοντά στο λιμάνι και επανέφερε
στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλής μπορεί να θεωρείται πλέον η εμπορική ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα;» θέτει τον προβληματισμό και συνεχίζει:
«Το συγκεκριμένο τερματικό δεν αποτελεί έναν τυχαίο στόχο. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους κόμβους εξαγωγής πετρελαίου και LNG της Ρωσίας. Η στοχοποίησή του αποκαλύπτει ότι ο σύγχρονος πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα χερσαία μέτωπα. Οι ενεργειακές εγκαταστάσεις, τα λιμάνια και οι θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές έχουν μετατραπεί σε βασικά πεδία στρατηγικής αντιπαράθεσης. Η σημασία της Μαύρης Θάλασσας για το παγκόσμιο εμπόριο είναι τεράστια. Από την περιοχή διέρχονται καθημερινά φορτία πετρελαίου, φυσικού αερίου, σιτηρών και πρώτων υλών που επηρεάζουν άμεσα τις διεθνείς αγορές. Κάθε επίθεση σε λιμάνια ή ενεργειακές υποδομές αυξάνει την αβεβαιότητα, επηρεάζει τους ναύλους, τα ασφάλιστρα κινδύνου και τη συνολική εμπιστοσύνη της αγοράς».
Όπως τονίζει «οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι η ένταση όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται, αλλά αποκτά νέα χαρακτηριστικά. Η χρήση drones και μη επανδρωμένων σκαφών επιτρέπει επιθέσεις χαμηλού κόστους αλλά υψηλού αντίκτυπου. Ένα μόνο drone μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά, διακοπή λειτουργίας ενός τερματικού σταθμού ή ακόμα και προσωρινή παράλυση ενός λιμανιού».
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η απειλή πλέον επεκτείνεται πέρα από τη ζώνη της σύγκρουσης.
«Η πρόσφατη ανεύρεση μη επανδρωμένου σκάφους στη Λευκάδα επιβεβαιώνει ότι τα μέσα ασύμμετρου ναυτικού πολέμου μπορούν να εμφανιστούν σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για τη συνολική ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία» εκτιμά και προσθέτει:
«Παράλληλα, η απειλή των θαλάσσιων ναρκών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο. Οι καιρικές συνθήκες, τα θαλάσσια ρεύματα και η χρήση μη επανδρωμένων μέσων μπορούν να μεταφέρουν εκρηκτικούς μηχανισμούς πολύ μακριά από το αρχικό σημείο ανάπτυξής τους. Οι αρχές Ρουμανίας, Βουλγαρίας και Τουρκίας συνεχίζουν να εκδίδουν προειδοποιήσεις προς τα εμπορικά πλοία, καθώς περιστατικά εντοπισμού ναρκών και ύποπτων αντικειμένων παραμένουν συχνά».
Η EOS Risk Group αξιολογεί πλέον τον κίνδυνο για πλοία που δραστηριοποιούνται κοντά σε ουκρανικά και ρωσικά λιμάνια ως «HIGH», δηλαδή ως πιθανό ενδεχόμενο περιστατικού βραχυπρόθεσμα. Παράλληλα, θεωρεί ρεαλιστική την πιθανότητα λανθασμένης στοχοποίησης εμπορικών πλοίων ή παράπλευρων απωλειών κατά τη διάρκεια επιθέσεων.
Όλα αυτά οδηγούν σε μια νέα πραγματικότητα για τη διεθνή ναυτιλία. Οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν καλούνται πλέον μόνο να διαχειριστούν εμπορικούς κινδύνους ή καιρικά φαινόμενα, αλλά και να επιχειρούν σε περιβάλλοντα όπου οι γεωπολιτικές
εντάσεις μπορούν να μεταβληθούν μέσα σε λίγες ώρες.
Η πληροφορία, η έγκαιρη αξιολόγηση κινδύνου και η συνεχής παρακολούθηση των εξελίξεων αποκτούν πλέον στρατηγική σημασία. Η ναυτιλιακή ασφάλεια δεν αποτελεί απλώς θέμα compliance ή ασφαλιστικής κάλυψης. Αποτελεί κρίσιμο παράγοντα επιχειρησιακής συνέχειας και προστασίας πληρωμάτων, φορτίων και πλοίων.
Το σημαντικότερο ερώτημα, όμως, παραμένει ανοιχτό: βρισκόμαστε μπροστά σε μια προσωρινή κλιμάκωση ή στη διαμόρφωση ενός νέου, μόνιμα ασταθούς περιβάλλοντος ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα; Οι επόμενοι μήνες πιθανότατα θα δώσουν την απάντηση.