* Γράφει ο Βασίλης Κωνσταντινόπουλος MSc Στην Διοίκηση Μονάδων Υγείας .
Η Ημαθία βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους για τη ροδακινοκαλλιέργεια των τελευταίων ετών. Το ροδάκινο, το προϊόν που έγινε συνώνυμο της αγροτικής οικονομίας του νομού και στήριξε για δεκαετίες χιλιάδες οικογένειες, βρίσκεται σήμερα στριμωγμένο από παντού: πιεσμένες τιμές, υψηλό κόστος παραγωγής, έλλειψη εργατικών χεριών, δυσκολία στην απορρόφηση της παραγωγής και, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένα σοβαρό φυτοϋγειονομικό πρόβλημα που προκαλεί παραμορφώσεις στους καρπούς και προβλήματα στη βλάστηση των δέντρων. Η ίδια η φετινή πραγματικότητα δείχνει ότι ο κλάδος δεν αντιμετωπίζει πλέον μια απλή «δύσκολη χρονιά», αλλά μια κρίση που απειλεί τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας. Ήδη από τον Ιανουάριο του 2026 καταγράφονται εκριζώσεις ροδακινιών στην Ημαθία και στροφή παραγωγών σε άλλες καλλιέργειες,λόγω των χαμηλών τιμών και του αυξημένου κόστους.
Το ανησυχητικό φαινόμενο της παραμόρφωσης
Το πιο ανησυχητικό ίσως κομμάτι της φετινής εικόνας είναι αυτό που βλέπει ο ίδιος ο παραγωγός μέσα στο χωράφι: ροδάκινα που αναπτύσσονται παραμορφωμένα και ροδακινιές που εμφανίζουν «τυφλές» ή ξερές βέργες. Το φαινόμενο έχει καταγραφεί και φέτος σε αρκετές περιοχές της Ημαθίας και της Πέλλας και προκαλεί έντονη ανησυχία, γιατί δεν αφορά μόνο την εμφάνιση ενός καρπού αλλά μπορεί να επηρεάζει την παραγωγική δυνατότητα του δέντρου και των επόμενων ετών. Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδακίνου εξέδωσε τον Μάιο του 2026 ειδικές διευκρινίσεις ακριβώς για τη σύγχυση που δημιουργείται ανάμεσα στις ξερές ή τυφλές βέργες και στους παραμορφωμένους καρπούς.
Και εδώ χρειάζεται σοβαρότητα, γιατί δεν πρέπει όλα τα συμπτώματα να βαφτίζονται μία και μοναδική «ασθένεια». Για την παραμόρφωση των καρπών, η ΔΑΟΚ Ημαθίας είχε ανακοινώσει τον Αύγουστο του 2025, με τις έρευνες του Μπενάκειου τότε σε εξέλιξη, ότι το φαινόμενο δεν αποδιδόταν σε ίωση αλλά κατά πάσα πιθανότητα σε προσβολή από άκαρι του γένους Eriophyes, το οποίο προσβάλλει τους οφθαλμούς της νέας βλάστησης. Για τον περιορισμό της προσβολής είχαν δοθεί οδηγίες για εγκεκριμένα ακαρεοκτόνα, με αυστηρή τήρηση των οδηγιών χρήσης.
Την ίδια ώρα, όμως, το 2026 το φαινόμενο δυστυχώς παραμένει. Στις 27 Απριλίου δημοσιεύτηκε ότι καταγράφονται και φέτος παραμορφωμένα ροδάκινα στα χωράφια της Ημαθίας και ότι το πρόβλημα δεν έχει λυθεί παρά τις προσπάθειες των επιστημόνων. Τον Μάιο, παράλληλα, αναφερόταν εξάπλωση του φαινομένου των «ξερών κλαδιών» από την Ημαθία και την Πέλλα έως τον Έβρο, γεγονός που οδήγησε ακόμη και στη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας για την καταγραφή και διερεύνηση του προβλήματος.
Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός δεν ξέρει πλέον μόνο αν θα πουλήσει τον καρπό του. Ανησυχεί για το ίδιο το δέντρο, για την επόμενη χρονιά, για το επόμενο κλάδεμα, για την επόμενη ανθοφορία. Και κάθε τέτοιο πρόβλημα σημαίνει επιπλέον έξοδα για φυτοπροστασία, καλλιεργητικές εργασίες και προσπάθεια αποκατάστασης, σε μια περίοδο κατά την οποία το αγροτικό εισόδημα ήδη πιέζεται ασφυκτικά.
Ανεβαίνει το κόστος, πέφτει η τιμή
Και σαν να μην έφταναν οι προσβολές και οι ζημιές, ο παραγωγός καλείται να καλλιεργήσει με ένα κόστος που έχει εκτοξευθεί. Εργατικά χέρια δεν βρίσκονται εύκολα και τα μεροκάματα είναι υψηλά, ενώ λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά, καύσιμα και άλλα εφόδια επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό του αγρότη.
Τον Ιούλιο του 2026, την ώρα που είχε ξεκινήσει η συγκομιδή των πρώιμων ποικιλιών συμπύρηνου ροδάκινου στην Ημαθία, οι παραγωγοί έμπαιναν στα κτήματα χωρίς καν να γνωρίζουν με σαφήνεια την τελική τιμή που θα λάμβαναν. Η βιομηχανία δεν είχε ανακοινώσει επίσημη τιμή και κυκλοφορούσε ανεπίσημα ποσό περίπου 37 λεπτών το κιλό, ενώ από την πλευρά των παραγωγών εκτιμάται ότι για να καλύπτεται το πραγματικό κόστος και να παραμένει βιώσιμη η καλλιέργεια απαιτούνται τουλάχιστον 45 λεπτά το κιλό.
Με άλλα λόγια, ο αγρότης πληρώνει σήμερα ακριβότερα για να παράγει και δεν ξέρει αν αύριο θα πάρει μια τιμή που θα του επιτρέψει να συνεχίσει.
Και μέσα σε αυτή την ασφυξία υπάρχει και το πρόβλημα της απορρόφησης. Παραγωγή υπάρχει, αλλά η αγορά δεν μπορεί πάντοτε να τη δεχθεί με τους όρους που χρειάζεται ο παραγωγός. Όταν ο καρπός είναι παραμορφωμένος ή υποβαθμισμένος ποιοτικά, οι δυνατότητες διάθεσης περιορίζονται ακόμη περισσότερο.
Η αγορά της Ρωσίας που χάθηκε
Και υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που η Πολιτεία δεν μπορεί να κάνει πως δεν βλέπει: οι αγορές του εξωτερικού και ιδιαίτερα η απώλεια της ρωσικής αγοράς.
Το ρωσικό εμπάργκο αποτέλεσε ιστορικά ένα τεράστιο πλήγμα για τον ελληνικό τομέα των ροδάκινων. Σε επίσημα στοιχεία που είχε αποστείλει το 2014 το τότε Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναφερόταν χαρακτηριστικά ότι πριν από την επιβολή του ρωσικού εμπάργκο είχε ήδη διατεθεί περίπου το 75% της παραγωγής, ενώ το εμπάργκο περιγραφόταν ως η «χαριστική βολή» για τους καλλιεργητές και όλους όσοι δραστηριοποιούνταν στον κλάδο.
Η πραγματικότητα σήμερα είναι ότι η ρωσική αγορά δεν έχει αντικατασταθεί από μία ισοδύναμη, σταθερή και ασφαλή διέξοδο. Οι ελληνικές εξαγωγές νωπών ροδάκινων και νεκταρινιών το 2025 μειώθηκαν σημαντικά σε όγκο, ενώ η αναζήτηση νέων αγορών έχει γίνει πλέον στρατηγική ανάγκη για τον κλάδο. Παράλληλα, υπάρχουν θετικές προοπτικές για μεταποιημένα προϊόντα, με αγορές όπως οι ΗΠΑ, η Ινδία και οι χώρες Mercosur να παρουσιάζουν δυνατότητες που πρέπει να αξιοποιηθούν.
Άρα το ερώτημα είναι απλό: τι κάνει η Ελλάδα για να ανοίξει νέες αγορές; Πού είναι η οργανωμένη εθνική στρατηγική εξαγωγών; Πού είναι η στήριξη για να προωθηθεί δυναμικά το προϊόν της Ημαθίας στις διεθνείς αγορές; Δεν αρκεί ο παραγωγός να παράγει, πρέπει και να μπορεί να πουλήσει.
Δεν κινδυνεύει μόνο το ροδάκινο, κινδυνεύει η Ημαθία
Το ροδάκινο δεν είναι ένας απλός καρπός, πίσω του υπάρχει ένας ολόκληρος οικονομικός κόσμος: παραγωγοί, εργάτες γης, γεωπόνοι, συνεταιρισμοί, συσκευαστήρια, μεταφορικές επιχειρήσεις, βιομηχανίες μεταποίησης και εμπορικές επιχειρήσεις. Η ελληνική βιομηχανία κομπόστας έχει επίκεντρο την Κεντρική Μακεδονία, ιδιαίτερα την Ημαθία και την Πέλλα, και αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό πυλώνα της χώρας. Γι’ αυτό και δεν έχουμε δικαίωμα να αφήσουμε αυτή την κατάσταση να εξελιχθεί σιωπηλά.
Χρειάζεται άμεση και ουσιαστική επιστημονική αντιμετώπιση των φυτοϋγειονομικών προβλημάτων, συστηματική καταγραφή των προσβολών, στήριξη για τις πραγματικές απώλειες, λύσεις για τα αδιάθετα προϊόντα, μείωση του κόστους παραγωγής και ένα οργανωμένο σχέδιο για το άνοιγμα νέων διεθνών αγορών.
Γιατί ο αγρότης της Ημαθίας δεν ζητά ελεημοσύνη!!!
Ζητά να μπορεί να καλλιεργεί, να πουλά και να ζει αξιοπρεπώς από τη γη του.
Και το μήνυμα πρέπει να είναι ξεκάθαρο:
Όταν παραμορφώνεται ο καρπός, όταν ξεραίνονται οι βέργες, όταν μένει η παραγωγή αδιάθετη, όταν οι τιμές πέφτουν και το κόστος ανεβαίνει, τότε δεν καταστρέφεται μόνο μια σοδειά. Ξεριζώνεται σιγά-σιγά ένα ολόκληρο παραγωγικό μοντέλο. Και μαζί του κινδυνεύει να χαθεί ένα κομμάτι της ίδιας της εμπορίας, της παραγωγής και της οικονομικής ζωής της Ημαθίας.
Κι αν δεν υπάρξει άμεσα λύση, μπορεί αύριο να μη μιλάμε απλώς για λιγότερα ροδάκινα. Μπορεί να μιλάμε για μια Ημαθία που θα έχει χάσει ένα μεγάλο κομμάτι από την ίδια της την ταυτότητα.
Βασίλης Κωνσταντινόπουλος
Πολιτευτής της Ελληνικής Λύσης