Σήμερα, Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν μεταξύ άλλων ο Ηλιόδωρος, η Ηλιοδώρα, ο Θεοχάρης, ο Σαμουήλ και ο Ορέστης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα τη μνήμη του Προφήτη Σαμουήλ.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν τα εξής ονόματα:
Ηλιόδωρος, Ηλιοδώρα, Ελεοδώρα, Έλντα, Θεοχάρης, Θεοχαρούλα, Χαρούλα, Σαμουήλ, Σαμουήλος, Σαμουήλης, Σαμουέλος, Σαμουηλία, Σαμουήλα, Σαμουέλα, Σαμάνθα, Ορέστης, Ορεστιάς, Ορεστία και Ορεστιάδα.
Στις 20 Αυγούστου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτη Σαμουήλ, των Αγίων Ηλιόδωρου και Δοσά, του Αγίου Θεοχάρη του Νεαπολίτη από τη Μικρά Ασία, των Αγίων Ρηγίνου και Ορέστη «των εν Κύπρω», των Τριανταεπτά Μαρτύρων που μαρτύρησαν στη Βιζύη της Θράκης, των Αγίων Σέβηρου και Μέμνονα του Κεντυρίωνα, του Αγίου Λούκιου του βουλευτή, της Αγίας Φωτεινής «έξω της θύρας των Βλαχερνών», του Αγίου Ιερόθεου Α΄ Επισκόπου Ουγγαρίας, του Αγίου Στέφανου Α΄ Βασιλέως Ουγγαρίας και του Αγίου Οσγουΐνου.
Προφήτης Σαμουήλ: Ο κριτής του Ισραήλ που έχρισε τον Σαούλ και τον Δαβίδ
Ο Προφήτης Σαμουήλ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης και παρουσιάζεται στη βιβλική αφήγηση ως προφήτης και κριτής του λαού του Ισραήλ, σε μια κρίσιμη περίοδο μετάβασης από την εποχή των Κριτών στη μοναρχία. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 20 Αυγούστου.
Σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση, ήταν γιος του Ελκανά και της Άννας. Η μητέρα του, η οποία για χρόνια δεν μπορούσε να αποκτήσει παιδί, προσευχήθηκε για τη γέννηση ενός γιου και υποσχέθηκε να τον αφιερώσει στον Θεό. Μετά τη γέννησή του, τήρησε την υπόσχεσή της και ο Σαμουήλ από νεαρή ηλικία συνδέθηκε με τη θρησκευτική ζωή του Ισραήλ.
Ο Σαμουήλ αναδείχθηκε σε κεντρική προσωπικότητα σε μια εποχή πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Στα βιβλικά κείμενα εμφανίζεται να ασκεί καθήκοντα κριτή, ενώ παράλληλα μεταφέρει στον λαό τις προειδοποιήσεις και τις κατευθύνσεις που αποδίδονται στον Θεό.
Καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος του στην εγκαθίδρυση της μοναρχίας. Όταν οι Ισραηλίτες ζήτησαν να αποκτήσουν βασιλιά, όπως οι γειτονικοί λαοί, ο Σαμουήλ έχρισε τον Σαούλ ως πρώτο βασιλιά του Ισραήλ. Αργότερα, η βιβλική αφήγηση τον συνδέει και με τη χρίση του νεαρού Δαβίδ, του μελλοντικού βασιλιά.
Η σημασία του Σαμουήλ βρίσκεται και στη θέση που κατέχει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές περιόδους της ιστορίας του αρχαίου Ισραήλ: από τη διακυβέρνηση μέσω των Κριτών στην εποχή των βασιλέων. Παράλληλα, παραμένει μία από τις χαρακτηριστικότερες προφητικές μορφές της βιβλικής παράδοσης.
Τα βιβλία Α΄ και Β΄ Σαμουήλ της Παλαιάς Διαθήκης φέρουν το όνομά του και αφηγούνται, μεταξύ άλλων, τη δράση του, την άνοδο και την πτώση του Σαούλ και την ανάδειξη του Δαβίδ. Η παράδοση συνέδεσε τον Σαμουήλ με τη συγγραφή μέρους αυτών των κειμένων, ωστόσο η σύγχρονη βιβλική έρευνα θεωρεί ότι τα βιβλία διαμορφώθηκαν μέσα από μια μακρόχρονη διαδικασία σύνθεσης και επεξεργασίας.