«Διάβασες για αύριο;»
«Έκανες τις ασκήσεις σου;»
«Πόσα μαθήματα σου έμειναν;»
Για πολλές οικογένειες, αυτές οι ερωτήσεις αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Πίσω τους βρίσκεται το αυτονόητο ενδιαφέρον του γονέα για την πρόοδο του παιδιού του. Καθώς όμως ένα παιδί περνά στην εφηβεία, η σχέση του με τη μελέτη χρειάζεται σταδιακά να αλλάξει. Μαζί της αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο το υποστηρίζουμε.
Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ο μαθητής καλείται να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία. Να οργανώσει τον χρόνο του, να ιεραρχήσει τις υποχρεώσεις του, να υπολογίσει πόσο χρειάζεται να μελετήσει και να αναγνωρίσει μόνος του πότε χρειάζεται βοήθεια. Αυτές οι δεξιότητες κατακτώνται σταδιακά και απαιτούν χώρο για εξάσκηση.
Ο γονιός μπορεί να δημιουργήσει το κατάλληλο πλαίσιο. Ένας ήρεμος χώρος μελέτης, ένα σχετικά σταθερό καθημερινό πρόγραμμα και ρεαλιστικές προσδοκίες προσφέρουν στον έφηβο την απαραίτητη σταθερότητα. Ακόμη πιο σημαντική είναι η συζήτηση γύρω από την οργάνωση: «Τι έχεις να κάνεις σήμερα;», «Ποιο μάθημα πιστεύεις ότι θα σου πάρει περισσότερο χρόνο;», «Πώς σκέφτεσαι να μοιράσεις τη δουλειά σου;»
Τέτοιες ερωτήσεις μεταφέρουν σταδιακά την πρωτοβουλία στον ίδιο τον μαθητή.
Το ίδιο ισχύει και όταν εμφανίζεται μια δυσκολία. Η άμεση παροχή της λύσης συχνά στερεί από το παιδί ένα πολύτιμο στάδιο της μάθησης: την προσπάθεια. Μια ερώτηση όπως «Σε ποιο σημείο κόλλησες;» ή «Τι έχεις καταλάβει μέχρι εδώ;» το βοηθά να εντοπίσει μόνο του το πρόβλημα και να αναζητήσει τον δρόμο προς τη λύση.
Φυσικά, η αυτονομία συνοδεύεται και από λάθη. Κάποια στιγμή ο έφηβος θα υπολογίσει λανθασμένα τον χρόνο του, θα αφήσει μια εργασία για αργότερα ή θα πάει λιγότερο προετοιμασμένος σε ένα μάθημα. Οι μικρές αυτές αστοχίες έχουν τη δική τους εκπαιδευτική αξία. Μέσα από αυτές μαθαίνει να αναγνωρίζει τις συνέπειες των επιλογών του και να οργανώνεται καλύτερα την επόμενη φορά.
Κάθε χρόνο, λοιπόν, μπορούμε να του παραχωρούμε λίγο περισσότερο χώρο. Λίγο μεγαλύτερη ευθύνη για το πρόγραμμά του, για τις υποχρεώσεις του, για την προετοιμασία του. Στην αρχή θα χρειάζεται υπενθυμίσεις. Αργότερα, λιγότερες. Και κάποια στιγμή θα μπορεί να οργανώνεται χωρίς αυτές.
Εκεί βρίσκεται ίσως μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της σχολικής ζωής: ο μαθητής να αποκτήσει σταδιακά την ευθύνη της δικής του μάθησης. Γιατί κάποτε θα τελειώσουν τα διαγωνίσματα, οι εργασίες και οι εξετάσεις. Η ικανότητα όμως να οργανώνεται, να επιμένει και να αναλαμβάνει την ευθύνη του εαυτού του θα τον ακολουθεί για μια ζωή.
Παναγιώτης Αδαμόπουλος
Υπεύθυνος σπουδών Erudivo
Δ/νση : Ν.Πλαστήρα 33, Αλεξάνδρεια
Τηλ : 2333401303 & 6932318054