Χαμηλές εισφορές που οδηγούν σε χαμηλές συντάξεις επιλέγει το 90% των 1,3 εκατ. ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων. Εως τις 31 Ιανουαρίου 2024, οι περίπου 1,3 εκατ. μη μισθωτοί ασφαλισμένοι πρέπει να επιλέξουν την ασφαλιστική κατηγορία που επιθυμούν να ασφαλιστούν για το νέο έτος.
Τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μη μισθωτών εγκλωβίζεται σε πολύ χαμηλές μελλοντικές συντάξεις, καθώς βάσει των όσων ισχύουν μέχρι τώρα, κάποιος με 20 έτη ασφάλισης, πληρώνοντας την 1η χαμηλή κατηγορία, θα λάβει σύνταξη που δεν θα ξεπερνά τα 510 ευρώ μεικτά. Εάν ο ίδιος επαγγελματίας, κατά τα ίδια 20 χρόνια, επιλέξει την ασφάλιση στην τρίτη κατηγορία, η σύνταξή του στο τέλος του ασφαλιστικού του βίου θα είναι 571 ευρώ. Εάν ο επαγγελματίας, αντί για 20 χρόνια, παραμείνει στην εργασία 40 έτη, επιλέγοντας τη χαμηλή πρώτη κατηγορία ασφάλισης, τότε η σύνταξη που θα λάβει θα είναι της τάξεως των 771 ευρώ, ενώ εάν ασφαλιστεί στην 6η κατηγορία για συνεχόμενα 40 χρόνια, τότε η κύρια σύνταξή του θα διαμορφωθεί στα 1.634 ευρώ τον μήνα.
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι όσο χαμηλότερες είναι οι εισφορές τόσο χαμηλότερη και η μελλοντική σύνταξη, και οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης τείνουν να επιλέγουν υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία. Ομως, και σε αυτή την περίπτωση οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι λίγα χρόνια σε υψηλή κατηγορία δεν είναι αρκετά. Και επισημαίνουν ότι φέτος είναι ευκαιρία να ξεκινήσουν την επιλογή μιας κατηγορίας από την 3η ή και άνω, καθώς οι αυξήσεις δεν πρόκειται να ξεπεράσουν το 3,9% με 4%.
Παράδειγμα
Ελεύθερος επαγγελματίας και αυτοαπασχολούμενος που θα επιλέξει για κύρια ασφάλιση την πρώτη κατηγορία, θα καταβάλλει μηνιαίως 239,23 ευρώ για κύρια σύνταξη (από 230,25 ευρώ φέτος), συν 10 ευρώ, που είναι η εισφορά υπέρ ΔΥΠΑ, η οποία ισχύει για όλες τις ασφαλιστικές κατηγορίες, ανεξαιρέτως.
Αντίστοιχα, η δεύτερη κατηγορία, από 276,31 ευρώ που ήταν φέτος, αναμένεται να αυξηθεί σχεδόν κατά 11 ευρώ τον μήνα και να ανέλθει στα 287,09 ευρώ.
Η τρίτη κατηγορία θα φτάσει τα 344,04 ευρώ, 13 ευρώ περισσότερα από τα 331,03 ευρώ που είναι τώρα. Η τέταρτη κατηγορία αναμένεται να ανέλθει στα 413,54 ευρώ (+15 ευρώ τον μήνα), η πέμπτη κατηγορία θα ανέλθει στα 495,56 (περίπου +19 ευρώ σε μηνιαία βάση) και η έκτη και τελευταία ασφαλιστική κατηγορία θα φτάσει στα 644,80 ευρώ, δηλαδή 24,20 ευρώ περισσότερα από τα 620,60 ευρώ που ήταν φέτος.
Από τον Ιανουάριο του 2024 οι ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολουμένων και αγροτών θα αυξηθούν γύρω στο 4%, όσο δηλαδή θα «κλείσει» και ο πληθωρισμός του 2023. Πέρυσι, εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού, οι φετινές εισφορές είχαν εκτοξευθεί κατά 9,6%.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό προβλέπεται περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία μονάδα σε δύο δόσεις. Η πρώτη μείωση κατά 0,5% θα γίνει το 2025 και η δεύτερη (πάλι κατά 0,5%) το 2027.
Με τη νέα αύξηση από 1/1/2024 η χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγεται από την πλειοψηφία των μη μισθωτών θα αυξηθεί κατά 10 ευρώ και θα διαμορφωθεί στα 240,14 ευρώ (από 230,5 ευρώ σήμερα).
Εάν οι μη μισθωτοί έχουν ασφάλιση και για επικούρηση και εφάπαξ, τότε θα πρέπει να πληρώσουν επιπλέον 44,59 ευρώ τον μήνα για επικούρηση (από 42,76 ευρώ σήμερα) και 29,7 ευρώ για εφάπαξ (από 28,51 ευρώ σήμερα).
Η αύξηση για τη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία θα αναπροσαρμόσει την εισφορά στα 288,2 ευρώ (από 277,2 ευρώ σήμερα), στην τρίτη κατηγορία στα 345,5 ευρώ (από 332,2 ευρώ σήμερα), στην τέταρτη ασφαλιστική κατηγορία στα 415,2 ευρώ (από 399,3 ευρώ σήμερα), στην πέμπτη κατηγορία στα 497,6 ευρώ (από 478,5 ευρώ) και στην έκτη ασφαλιστική κατηγορία στα 647,5 ευρώ (από 622,6 ευρώ τον μήνα σήμερα).
Η ειδική κατηγορία για τους νέους ασφαλισμένους για έως και 5 έτη θα φτάσει στα 143,6 ευρώ (από 138 ευρώ σήμερα), ενώ για τους αγρότες η εισφορά θα φτάσει στα 143 ευρώ τον μήνα (από 137,6 ευρώ σήμερα).