Σήμερα, Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τη μνήμη του Αγίου Ανδρέα του Στρατηλάτη και των 2.593 Μαρτύρων που μαρτύρησαν μαζί του, καθώς και του Οσίου Θεοφάνη του νέου και θαυματουργού.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα δεν καταγράφονται ονόματα με καθιερωμένη ονομαστική εορτή.
Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των:
Αγίου Ανδρέα του Στρατηλάτη και των 2.593 Μαρτύρων που μαρτύρησαν μαζί του, Οσίου Θεοφάνη του νέου και θαυματουργού, Αγίων Τιμοθέου, Αγαπίου και Θέκλης, Αγίων Ευτυχιανού του στρατιώτη και Στρατηγίου, καθώς και του Οσίου Γενναδίου της Κοστρομά.
Ο Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης και οι 2.593 Μάρτυρες
Κεντρική μορφή της σημερινής ημέρας είναι ο Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης, η μνήμη του οποίου συνδέεται με μία από τις πολυπληθέστερες ομάδες μαρτύρων που αναφέρονται στην εκκλησιαστική παράδοση.
Ο Ανδρέας παρουσιάζεται στις εκκλησιαστικές πηγές ως αξιωματικός και επικεφαλής στρατιωτικού σώματος, με τη δράση του να τοποθετείται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν άνθρωπος με μεγάλη επιρροή στους στρατιώτες που βρίσκονταν υπό τις διαταγές του.
Κατά τη συναξαριστική διήγηση, σε μια δύσκολη στρατιωτική αναμέτρηση ενθάρρυνε τους άνδρες του να επικαλεστούν τον Θεό των χριστιανών. Η νίκη που ακολούθησε αποδόθηκε στην πίστη τους και αρκετοί από τους στρατιώτες φέρεται να ασπάστηκαν στη συνέχεια τον χριστιανισμό.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, την αντίδραση της στρατιωτικής διοίκησης. Ακολούθησαν διώξεις και, τελικά, το μαρτύριο του Αγίου Ανδρέα και των συντρόφων του.
Σύμφωνα με τη συναξαριστική παράδοση, μαζί με τον Άγιο Ανδρέα μαρτύρησαν 2.593 στρατιώτες, αριθμός που αποτελεί βασικό στοιχείο της σημερινής εορτής.
Ο Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Αυγούστου. Η διήγηση για τη ζωή και το μαρτύριό του έχει κυρίως αγιολογικό χαρακτήρα, όπως συμβαίνει με πολλές μορφές των πρώτων χριστιανικών αιώνων, και αρκετές λεπτομέρειες προέρχονται από την εκκλησιαστική παράδοση.