Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν είναι μια απλή επέτειος. Είναι η στιγμή που η κοινωνία οφείλει να κοιταχτεί στον καθρέφτη. Το μήνυμα είναι σαφές: τα δικαιώματα των γυναικών δεν είναι «ειδικά» αιτήματα, αλλά θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, κατοχυρωμένα από διεθνείς συνθήκες.
Παρά την πρόοδο, τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΟΗΕ (2022) προκαλούν σοκ:
• Έμφυλη Βία: Καταγράφηκε ο υψηλότερος αριθμός γυναικοκτονιών των τελευταίων 20 ετών. 48.800 γυναίκες δολοφονήθηκαν παγκοσμίως από μέλη της οικογένειάς τους – σχεδόν μία γυναίκα κάθε 10 λεπτά.
• Νομικά Κενά: 47 χώρες εξακολουθούν να μην ποινικοποιούν τον βιασμό εντός του γάμου, ενώ 2,7 δισεκατομμύρια γυναίκες αποκλείονται νομικά από ίσες επαγγελματικές ευκαιρίες.
• Οικονομία: Το μισθολογικό χάσμα παραμένει μια ανοιχτή πληγή, φτάνοντας σε ορισμένους κλάδους ακόμη και το 90%.
Στην Ελλάδα, η επικύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης το 2018 αποτέλεσε ορόσημο για την καταπολέμηση της βίας. Ωστόσο, η απόσταση από το «γράμμα του νόμου» μέχρι την πραγματική ασφάλεια παραμένει μεγάλη. Η αυξητική τάση της ενδοοικογενειακής βίας αποδεικνύει ότι οι νόμοι δεν αρκούν αν δεν συνοδεύονται από ισχυρές δομές υποστήριξης και, κυρίως, από μια βαθιά αλλαγή στην κουλτούρα της καθημερινότητάς μας.
Στον τόπο μας, την Ημαθία, η γυναίκα υπήρξε διαχρονικά ο κινητήριος μοχλός της προόδου. Από τις εργάτριες στις κλωστοϋφαντουργίες της Νάουσας και της Βέροιας, μέχρι τις γυναίκες του μόχθου στον κάμπο της Αλεξάνδρειας, η συνεισφορά τους είναι ανεκτίμητη. Σήμερα, η διεκδίκηση συνεχίζεται για ίση εκπροσώπηση στα κέντρα λήψης αποφάσεων και για την εξάλειψη κάθε μορφής διάκρισης στην τοπική εργασία και κοινωνία.
Η ισότητα στην υγεία, την εργασία και την ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Ενωμένες, ανεξάρτητα από καταγωγή ή ταυτότητα, διεκδικούμε το δικαίωμα στη ζωή χωρίς φόβο. Γιατί όσο μία γυναίκα στην Ημαθία ή οπουδήποτε στον κόσμο αντιμετωπίζει καταπίεση, η ελευθερία όλων μας παραμένει ημιτελής.
Σήμερα τιμούμε τους αγώνες του παρελθόντος. Αύριο συνεχίζουμε τη μάχη για το αυτονόητο.
Λίνα Τουπεκτσή