Στο εργαστήριο του Γυμνάσιο Πλατέος επικρατεί μια δημιουργική αναστάτωση. Καλώδια, μικρά εξαρτήματα, σχέδια σε χαρτιά και ένας υπολογιστής ανοιχτός πάνω στο γραφείο. Στο κέντρο όλων, μια μικρή κάψουλα – ένας «δορυφόρος τσέπης» που ετοιμάζεται να ταξιδέψει στον ουρανό. Είναι το CanSat, το φιλόδοξο πρότζεκτ της μαθητικής ομάδας Plat Sat, που για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ετοιμάζεται να συμμετάσχει στον διεθνή διαγωνισμό CanSat.
Γύρω από το τραπέζι στέκονται οι πέντε μαθητές της ομάδας. Η Νεφέλη – Θεοδώρα Καραγιώργου, η Γεωργία Κιορογλίδου, η Αλίκη Λάχανη, ο Σωτήρης Αγριόπουλος και ο Γιάννης Βαρυτιμόσογλου. Δίπλα τους, η υπεύθυνη του προγράμματος, η εκπαιδευτικός Άννα Μπρισίμη. Όλοι μιλούν με ενθουσιασμό για την εμπειρία που ζουν τους τελευταίους μήνες.
«Η βασική αποστολή του CanSat είναι να κάνουμε μετρήσεις όσο η κάψουλα κατεβαίνει με το αλεξίπτωτο», εξηγεί ο Γιάννης. «Θα καταγράφουμε θερμοκρασία, πίεση και υγρασία. Από την πίεση μπορούμε να υπολογίσουμε το υψόμετρο, ενώ θα χρησιμοποιήσουμε και GPS για να εντοπίζουμε τη θέση της κάψουλας. Στο τέλος θα ανακτήσουμε το CanSat και θα αναλύσουμε τα δεδομένα».
Η διαδικασία μέχρι εδώ δεν ήταν απλή. Οι μαθητές πέρασαν από δοκιμές, πειράματα και αρκετές ώρες δουλειάς. «Κάναμε δοκιμές με αλεξίπτωτα», λέει η Αλίκη. «Από τον πύργο εδώ στο σχολείο τα αφήναμε να πέσουν για να μετρήσουμε τον χρόνο πτώσης και να δούμε ποιο είναι πιο κατάλληλο για την τελική εκτόξευση».
Η ομάδα λειτουργεί με σαφή κατανομή ρόλων. «Έχουμε χωριστεί σε τομείς», συνεχίζει. «Υπάρχει ο προγραμματισμός, τα ηλεκτρονικά, η επικοινωνία, η συγκόλληση και ο σχεδιασμός του αλεξίπτωτου». Η ίδια μαζί με τον Γιάννη έχουν αναλάβει τον προγραμματισμό, ενώ με τον Σωτήρη ασχολείται και με την επικοινωνία της ομάδας. Η Γεωργία και η Νεφέλη έχουν αναλάβει τον σχεδιασμό της κάψουλας, το αλεξίπτωτο και τις κατασκευές.
Για την υπεύθυνη του προγράμματος, το σημαντικότερο δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα αλλά η ίδια η διαδρομή. «Τα παιδιά έχουν δείξει πραγματικά αξιοθαύμαστη συνέπεια», τονίζει η κ. Μπρισίμη. «Στην αρχή υπήρχε ένας φόβος, γιατί πρόκειται για έναν απαιτητικό διαγωνισμό. Όμως όσο πιο απαιτητικό είναι κάτι, τόσο πιο όμορφο γίνεται το ταξίδι. Τα παιδιά ανταποκρίθηκαν εξαιρετικά και κυρίως το χάρηκαν».
Και πράγματι, η εμπειρία δεν περιορίζεται μόνο στις Φυσικές Επιστήμες. Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με πολλούς διαφορετικούς τομείς: από τον προγραμματισμό μέχρι την κατασκευή και τον σχεδιασμό. «Έμαθαν να σχεδιάζουν τρισδιάστατα, να κολλούν ηλεκτρονικά εξαρτήματα, ακόμα και να ράβουν για να φτιάξουν το αλεξίπτωτο», σημειώνει η ίδια. «Κάναμε μέχρι και μικρό διαγωνισμό μέσα στην ομάδα για το λογότυπο. Αυτό που χρησιμοποιούμε τελικά το σχεδίασε ο Γιάννης».
Πέρα από τις τεχνικές γνώσεις, το πρόγραμμα καλλιεργεί και κάτι εξίσου σημαντικό: τη συνεργασία. «Το πιο σημαντικό για μένα είναι ότι τα παιδιά έμαθαν να λειτουργούν ως ομάδα», λέει η κ. Μπρισίμη. «Να καλύπτει ο ένας τον άλλον, να διαφωνούν, να παίρνουν αποφάσεις μαζί. Αυτές είναι δεξιότητες που θα τους χρειαστούν σε όλη τους τη ζωή».
Η αποστολή της ομάδας περιλαμβάνει τη συλλογή δεδομένων κατά την πτώση της κάψουλας. Ένας ειδικός αισθητήρας θα μετρά θερμοκρασία, πίεση και υγρασία, ενώ μέσω GPS θα καταγράφεται το υψόμετρο. Στη συνέχεια τα δεδομένα θα συγκριθούν με υπολογισμούς από τη βαρομετρική εξίσωση, ώστε να επαληθευτεί η ακρίβεια των μετρήσεων.
Παράλληλα, η κάψουλα θα τραβήξει φωτογραφίες της περιοχής. Οι εικόνες δεν θα μεταδίδονται ζωντανά για να μην επιβαρύνουν το σύστημα· θα αποθηκευτούν και θα ανακτηθούν όταν εντοπιστεί η κάψουλα μετά την προσγείωση. Στη συνέχεια οι μαθητές θα επιχειρήσουν να υπολογίσουν έναν δείκτη που σχετίζεται με την υγεία της βλάστησης της περιοχής.
Οι δοκιμαστικές πτήσεις έχουν ήδη γίνει. «Το βασικό μας μέλημα ήταν να πετύχουμε τη σωστή ταχύτητα πτώσης», εξηγεί η κ. Μπρισίμη. «Ο διαγωνισμός έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές και έπρεπε να τις τηρήσουμε. Τα παιδιά το κατάφεραν».
Η προσπάθεια τους ανταμείφθηκε: η ομάδα έχει ήδη προκριθεί στην τελική φάση του διαγωνισμού, η οποία θα πραγματοποιηθεί στα Μέγαρα Αττικής, όπου θα συναντηθούν μαθητικές ομάδες από όλη τη χώρα.
Για τον διευθυντή του σχολείου, Βασίλειος Πλατσάς, τέτοιες δράσεις αποτελούν σημαντικό κομμάτι της εκπαιδευτικής εμπειρίας. «Ξεκινήσαμε πέρσι και άρεσε πολύ στα παιδιά. Μάλιστα ήταν τα ίδια που ζήτησαν να συμμετέχουμε ξανά», σημειώνει. «Φυσικά, ένα μεγάλο μέρος της προσπάθειας στηρίζεται και στους χορηγούς που βοηθούν να καλυφθούν τα έξοδα».
Καθώς η συζήτηση πλησιάζει στο τέλος, τίθεται το ερώτημα που συνοδεύει κάθε διαγωνισμό: ποιος είναι ο στόχος; Η νίκη ή η εμπειρία;
Η Αλίκη χαμογελά. «Πηγαίνουμε κυρίως για την εμπειρία. Μαθαίνουμε πάρα πολλά πράγματα μέσα από αυτό. Βέβαια…», προσθέτει με μια μικρή παύση, «δεν θα μας πείραζε να βγούμε και πρώτοι».
Και ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο στοιχείο της ιστορίας: μια ομάδα μαθητών που κοιτάζει τον ουρανό με περιέργεια, δουλεύει σαν μικρό επιστημονικό εργαστήριο και αποδεικνύει ότι η γνώση, όταν συνδυάζεται με ενθουσιασμό, μπορεί να γίνει πραγματική περιπέτεια.