Λόγω της εξάπλωσης του ιού του Δυτικού Νείλου σε ολόκληρη την επικράτεια, ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας ενημερώνει τους δημότες για τους τρόπους μετάδοσης του ιού, τα πιθανά συμπτώματα και τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης.
Σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, ο αριθμός των κρουσμάτων κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης του 2026 έχει ξεπεράσει κατά πολύ τους αντίστοιχους αριθμούς προηγούμενων ετών για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Κρούσματα έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο αριθμός των περιστατικών στην Περιφέρεια Αττικής. Παράλληλα, καθώς τα κρούσματα συνήθως κορυφώνονται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, είναι πιθανή η περαιτέρω αύξησή τους κατά τις επόμενες εβδομάδες.
Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η συστηματική εφαρμογή μέτρων προστασίας από τα κουνούπια, με ιδιαίτερη προσοχή στα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, στα άτομα με ανοσοκαταστολή και σε όσους αντιμετωπίζουν χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου «κοινού» κουνουπιού, συνήθως του γένους Culex. Τα κουνούπια μολύνονται από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο και σε ορισμένα ζώα.
Ο ιός δεν μεταδίδεται άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της συνήθους κοινωνικής επαφής, όπως με το άγγιγμα ή το φιλί, ούτε μέσω της απλής επαφής με ζώα ή πτηνά.
Τα συγκεκριμένα κουνούπια δραστηριοποιούνται και τσιμπούν κυρίως από το σούρουπο έως το χάραμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Ωστόσο, η εφαρμογή των μέτρων προστασίας είναι αναγκαία σε όλη τη διάρκεια της ημέρας και σε όλους τους χώρους όπου υπάρχει παρουσία κουνουπιών.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Περίπου το 80% των ατόμων που μολύνονται από τον ιό δεν παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα.
Περίπου το 20% μπορεί να εμφανίσει ήπια μορφή της νόσου, με συμπτώματα όπως:
- πυρετός
- πονοκέφαλος
- γενικευμένη αδυναμία και κόπωση
- πόνοι στους μυς και στις αρθρώσεις
- ναυτία, έμετος, διάρροια ή κοιλιακός πόνος
- μειωμένη όρεξη
- δερματικό εξάνθημα
- διόγκωση των λεμφαδένων
Σε ποσοστό μικρότερο του 1% μπορεί να εκδηλωθεί σοβαρή μορφή της νόσου, η οποία προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από δύο έως δεκατέσσερις ημέρες μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης αντιμετωπίζουν:
- τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερα όσα είναι άνω των 50 ετών
- τα άτομα με ανοσοκαταστολή
- οι νεφροπαθείς
- οι καρκινοπαθείς
- τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
- τα άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα
- τα άτομα με χρόνια νευρολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα
- γενικότερα, όσοι αντιμετωπίζουν χρόνια υποκείμενα νοσήματα
Η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και εμφάνιση απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου ούτε διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο. Στις σοβαρές περιπτώσεις εφαρμόζεται υποστηρικτική θεραπεία. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη και η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα αντιμετώπισης.
Μέτρα ατομικής προστασίας από τα κουνούπια
Οι δημότες καλούνται:
- Να φορούν ρούχα που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα, όπως μπλούζες με μακριά μανίκια και μακριά παντελόνια, κατά προτίμηση ανοιχτόχρωμα και φαρδιά.
- Να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος στο ακάλυπτο δέρμα και επάνω από τα ρούχα, ακολουθώντας αυστηρά τις οδηγίες χρήσης του προϊόντος.
- Να μην εφαρμόζουν εντομοαπωθητικά σε ερεθισμένο δέρμα, τραύματα ή αμυχές, κοντά στα μάτια και στο στόμα, κάτω από τα ρούχα ή στις παλάμες των παιδιών.
- Να εφαρμόζουν πρώτα το αντηλιακό και στη συνέχεια το εντομοαπωθητικό.
- Να συμβουλεύονται τον ιατρό τους σχετικά με τη χρήση εντομοαπωθητικών σε παιδιά, εγκύους και θηλάζουσες.
- Να τοποθετούν και να διατηρούν σε καλή κατάσταση σίτες σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και άλλα ανοίγματα των κατοικιών.
- Να χρησιμοποιούν κουνουπιέρες, ιδιαίτερα για την προστασία βρεφών, μικρών παιδιών, ηλικιωμένων, εγκύων και ατόμων με προβλήματα υγείας.
- Να χρησιμοποιούν ανεμιστήρες ή κλιματιστικά, καθώς η κίνηση του αέρα δυσχεραίνει την προσέγγιση των κουνουπιών.
- Να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοκτόνα και εντομοαπωθητικά χώρου, ακολουθώντας πάντοτε τις οδηγίες χρήσης των προϊόντων.
- Να κάνουν συχνά λουτρά καθαριότητας για την απομάκρυνση του ιδρώτα, ο οποίος προσελκύει τα κουνούπια.
Απομακρύνουμε τα στάσιμα νερά
Τα κουνούπια αφήνουν τα αβγά τους ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες στάσιμου νερού. Η απομάκρυνση των εστιών αναπαραγωγής τους από ιδιωτικούς χώρους, στους οποίους δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, αποτελεί καθοριστικό μέτρο πρόληψης.
Για τον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών πρέπει:
- Να μην αφήνουμε στάσιμα νερά σε μπαλκόνια, αυλές, κήπους, ταράτσες, χωράφια και οικόπεδα.
- Να αδειάζουμε ή να ανανεώνουμε τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα το νερό από πιατάκια γλαστρών, βάζα, λεκάνες, κουβάδες, ποτίστρες ζώων και άλλα δοχεία.
- Να αναποδογυρίζουμε, να απομακρύνουμε ή να καλύπτουμε αντικείμενα που μπορούν να συγκεντρώσουν νερό, όπως βαρέλια, καρότσια, βάρκες και δοχεία.
- Να απομακρύνουμε ή να καλύπτουμε παλιά ελαστικά.
- Να καθαρίζουμε τακτικά τις υδρορροές, τα φρεάτια και τα λούκια από φύλλα και σκουπίδια.
- Να επισκευάζουμε ή να αντικαθιστούμε σπασμένους σωλήνες που παρουσιάζουν διαρροές.
- Να καλύπτουμε με σίτες τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων.
- Να θέτουμε καθημερινά σε λειτουργία το φίλτρο καθαρισμού σε πισίνες και συντριβάνια.
- Να κουρεύουμε τακτικά το γρασίδι, τους θάμνους και τις πυκνές φυλλωσιές, όπου βρίσκουν καταφύγιο τα ενήλικα κουνούπια.
- Να ποτίζουμε κατά προτίμηση κατά τις πρωινές ώρες.
- Να μην αφήνουμε να συσσωρεύονται λύματα, νερά αποχέτευσης ή απόβλητα.
- Να ανανεώνουμε τακτικά το νερό σε ποτίστρες, γούρνες και στέρνες.
Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό
Σε περίπτωση εμφάνισης πυρετού, έντονου πονοκεφάλου, ασυνήθιστης αδυναμίας, εξανθήματος ή άλλων συμπτωμάτων, ιδιαίτερα έπειτα από τσιμπήματα κουνουπιών, συνιστάται η επικοινωνία με ιατρό.
Άμεση ιατρική εκτίμηση απαιτείται σε περίπτωση υψηλού πυρετού, έντονου πονοκεφάλου, δυσκαμψίας του αυχένα, σύγχυσης, αποπροσανατολισμού, σπασμών, διαταραχών βάδισης, σοβαρής μυϊκής αδυναμίας ή παράλυσης.
Ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας καλεί όλους τους δημότες να εφαρμόζουν με συνέπεια τα παραπάνω μέτρα καθ’ όλη την περίοδο αυξημένης παρουσίας και δραστηριότητας των κουνουπιών. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσους αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγείας.
Η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί συλλογική ευθύνη. Η απομάκρυνση ακόμη και των μικρότερων εστιών στάσιμου νερού από τους ιδιωτικούς χώρους και η συστηματική προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό του κινδύνου μετάδοσης του ιού.
Περισσότερες πληροφορίες για τον ιό του Δυτικού Νείλου, τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα και τα ενδεδειγμένα μέτρα προστασίας είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας:
—