Η ιστοσελίδα Axios παρουσιάζει πέντε σενάρια για το πώς θα μπορούσε να λήξει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – Τα μυστικά που θα κρίνουν τον πόλεμο
Οι αντιφατικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και της ηγεσίας του Πενταγώνου εντείνουν την αβεβαιότητα για την πορεία και την έκβαση του πολέμου με το Ιράν.
Σύμμαχοι, αγορές και πολιτικοί προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν πότε και πώς θα μπορούσε να τερματιστεί η σύγκρουση, ενώ κάθε εβδομάδα που περνά χωρίς ξεκάθαρη προοπτική λύσης βαθαίνει τον οικονομικό αντίκτυπο στις ΗΠΑ και αυξάνει την παγκόσμια αστάθεια, όπως αναφέρει το Axios.
Ο ίδιος ο Τραμπ, μιλώντας πρόσφατα σε Ρεπουμπλικάνους, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο», αλλά παραδέχθηκε ότι «δεν έχουμε κερδίσει αρκετά», λίγες ώρες μετά την αντίθετη εκτίμησή του ότι ο πόλεμος είναι «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν». Η αλληλουχία αυτών των δηλώσεων δημιουργεί ένα μπερδεμένο σκηνικό γύρω από την πραγματική στρατηγική της Ουάσιγκτον.
1. Διαπραγμάτευση εκεχειρίας και πυρηνικής συμφωνίας
Ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν ήταν ένας από τους βασικούς στόχους που είχε θέσει ο Τραμπ από την έναρξη της επιχείρησης Epic Fury.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τρεις γύρους έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών στη Γενεύη λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου, αλλά οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν είχε σοβαρές προθέσεις για τη σύναψη συμφωνίας.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα στο Fox News ότι η επανέναρξη των συνομιλιών είναι «πιθανή», αλλά ότι είναι απογοητευμένος από την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να διαδεχθεί τον αποβιώσαντα πατέρα του ως ανώτατο ηγέτη.
2. Το μοντέλο της Βενεζουέλας
Ο Τραμπ έχει επισημάνει τη Βενεζουέλα — όπου οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον πρόεδρο Nicolás Maduro τον Ιανουάριο και καθιέρωσαν μια σχέση συνεργασίας με τον διάδοχό του, τον αντιπρόεδρο Delcy Rodríguez — ως πρότυπο για το Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι πιστεύει ότι το Ιράν «έκανε ένα μεγάλο λάθος» με τον διορισμό του Mojtaba Khamenei και υπονόησε ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης μπορεί να μην διαρκέσει.
Πέρα από τη γεωγραφία, η σύγκριση μεταξύ Ιράν και Βενεζουέλας έχει σημαντικά όρια. Οι ειδικοί λένε ότι η αντιμετώπισή τους ως ισοδύναμων αποτελεί παρερμηνεία της δομής εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το καθεστώς έχει επιβιώσει 47 χρόνια κυρώσεων, πολέμων και εσωτερικών εξεγέρσεων — εδραιώνοντας τη θέση του με στρατιωτικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς θεσμούς σχεδιασμένους να επιβιώσουν από οποιονδήποτε ηγέτη.
Για τους Ιρανούς διαδηλωτές που ρίσκαραν τη ζωή τους απαιτώντας αλλαγή καθεστώτος, ένας ηγέτης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και προέρχεται από το εσωτερικό του συστήματος θα μπορούσε να θεωρηθεί προδοσία και όχι απελευθέρωση.
3. Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος
Η πιθανότητα κατάρρευσης είναι πραγματική. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ έχει πεθάνει, η οικονομία έχει καταρρεύσει και το Ιράν γνώρισε τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες από την επανάσταση του 1979, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως «δημιουργία συνθηκών για τον γενναίο ιρανικό λαό να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του».
Ναι, αλλά η ιρανική αντιπολίτευση δεν έχει ενιαίο ηγέτη ούτε οργανωμένη δύναμη στο έδαφος. Ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλάβι είναι από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες της αντιπολίτευσης, αλλά ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την αξιοπιστία του — εν μέρει επειδή ο Παχλάβι δεν έχει ζήσει στο Ιράν για σχεδόν 50 χρόνια.
Οι κουρδικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ισραήλ θα μπορούσαν να παρέχουν κάποια υποστήριξη στο έδαφος, αλλά οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί — συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας το Ιράν να βυθιστεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο όπως αυτός που κατέστρεψε τη Συρία για μια δεκαετία.
4. Επέμβαση ειδικών δυνάμεων σε αποθέματα πυρηνικών όπλων
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συζητήσει την αποστολή ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να ασφαλίσουν ή να καταστρέψουν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, σύμφωνα με την έκθεση των Barak Ravid και Marc Caputo της Axios.
Αυτό το σενάριο δεν τερματίζει τον πόλεμο με πολιτική λύση, αλλά με την φυσική εξάλειψη της πυρηνικής απειλής. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα απαιτούσε την αποστολή στρατευμάτων σε μια χώρα που εξακολουθεί να εκτοξεύει ενεργά βαλλιστικούς πυραύλους.
5. Ο Τραμπ δηλώνει νίκη και αποσύρεται
Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ αποφασίζει ότι οι δυνατότητες του Ιράν σε ό,τι αφορά τους πυραύλους και τα drones έχουν υποβαθμιστεί αρκετά, δηλώνει μια ιστορική νίκη και αποσύρεται — ανεξάρτητα από το αν η υποκείμενη πολιτική κατάσταση στην Τεχεράνη έχει επιλυθεί ή όχι.
Οι αγορές στοιχηματίζουν σε μια γρήγορη έξοδο, ειδικά καθώς η οικονομική δυσχέρεια στην εγχώρια αγορά απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον πρόεδρο.
Ο ίδιος ο Τραμπ προειδοποίησε ότι αν επιτραπεί σε λάθος ηγέτη να αναλάβει την εξουσία, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στον πόλεμο «σε πέντε χρόνια».
Η λήξη της επιχείρησης μπορεί επίσης να απαιτήσει τη συναίνεση του Ισραήλ — το οποίο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμο να δράσει μονομερώς και έχει δεσμευτεί να εξαλείψει μόνιμα την ιρανική πυρηνική απειλή, με ή χωρίς τη βοήθεια της Ουάσιγκτον.