Η εικόνα της νυχτερινής Αλεξάνδρειας έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια. Όσοι έζησαν τις δεκαετίες της έντονης διασκέδασης θυμούνται μια πόλη που «άναβε» μετά τις έντεκα το βράδυ. Τα μπαράκια παρέμεναν γεμάτα μέχρι αργά και τα δύο μεγάλα club της εποχής, η ΚΙΝΟ και η MERCEDES, συγκέντρωναν τη νεολαία μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Το Σαββατόβραδο είχε τον χαρακτήρα εξόδου χωρίς… ωράριο. Και όχι μόνο το Σαββατόβραδο.
Σήμερα το σκηνικό είναι εντελώς διαφορετικό. Η έξοδος κατ’αρχάς ξεκινά νωρίτερα και ολοκληρώνεται νωρίτερα. Παρέες συναντιούνται μετά τη δουλειά για έναν καφέ ή ένα-δύο ποτά, όμως μέχρι τις 11:30 οι περισσότεροι έχουν ήδη αποχωρήσει. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά καταστήματα κατεβάζουν ρολά λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Το Σαββατόβραδο πλέον μοιάζει με μια καθημερινή του παρελθόντος.
Παράλληλα, αυξάνονται οι συγκεντρώσεις σε σπίτια. Μικρές παρέες, χαμηλή μουσική, φαγητό και συζήτηση, χωρίς την πίεση της μετακίνησης και χωρίς υπερβολές. Σε μια μικρή πόλη, όπου οι αποστάσεις καλύπτονται κυρίως με αυτοκίνητο, η συχνή διενέργεια αλκοτέστ λειτουργεί αποτρεπτικά. Έλεγχοι πραγματοποιούνται σε κομβικά σημεία της πόλης, από τις σιδηροδρομικές γραμμές μέχρι κεντρικούς δρόμους, και η σκέψη ενός υψηλού προστίμου ή της αφαίρεσης διπλώματος επηρεάζει σαφώς τη συμπεριφορά των οδηγών.
Σημαντικός παράγοντας παραμένει και ο οικονομικός. Η πίεση στα νοικοκυριά οδηγεί σε περιορισμό των εξόδων για διασκέδαση και αλκοόλ. Την ίδια ώρα, διαφαίνεται και μια αλλαγή νοοτροπίας: περισσότεροι επιλέγουν τη μετρημένη κατανάλωση, δίνοντας έμφαση στην παρέα και στη νηφαλιότητα της επόμενης ημέρας.
Η τάση αυτή δεν είναι μόνο τοπική. Σύμφωνα με στοιχεία του World Health Organization, η κατά κεφαλήν κατανάλωση αλκοόλ στην Ελλάδα παρουσιάζει σταδιακή μείωση τα τελευταία χρόνια, ενώ δεδομένα του European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction καταγράφουν ότι η χώρα δεν συγκαταλέγεται πλέον στις ευρωπαϊκές με τις υψηλότερες επιδόσεις στην κατανάλωση.
Η Αλεξάνδρεια, όπως φαίνεται, ακολουθεί τη γενικότερη μετατόπιση: λιγότερη υπερβολή, συντομότερη νύχτα, περισσότερη έμφαση στην ποιότητα της εξόδου. Η διασκέδαση δεν εξαφανίστηκε· απλώς προσαρμόστηκε στα δεδομένα της εποχής.
Η μεταβολή αυτή δεν αφήνει ανεπηρέαστο και τον τρόπο λειτουργίας των καταστημάτων εστίασης και διασκέδασης. Όταν η έξοδος ξεκινά νωρίτερα και ολοκληρώνεται πριν από τα μεσάνυχτα, το επιχειρηματικό μοντέλο που βασιζόταν στην πολύωρη παραμονή και στην αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ αναγκαστικά αναπροσαρμόζεται. Πολλά καταστήματα στρέφονται πλέον σε λογικές “after work” εξόδου, σε θεματικές βραδιές μικρότερης διάρκειας ή σε συνδυασμό ποτού και φαγητού, επενδύοντας περισσότερο στην εμπειρία και λιγότερο στην ποσότητα.
Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τις μικρές πόλεις. Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, αρκετά μπαρ στο κέντρο ενισχύουν τα early events και τα οργανωμένα cocktail tastings, ενώ στην Αθήνα παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στροφή σε χώρους που λειτουργούν υβριδικά, ως café–bar–restaurant, δίνοντας έμφαση στο ποιοτικό περιβάλλον και στη γαστρονομία. Ακόμη και περιοχές με έντονη νυχτερινή ταυτότητα, όπως τα Λαδάδικα, βλέπουν τη διασκέδαση να μετατοπίζεται χρονικά προς νωρίτερες ώρες.
Για την Αλεξάνδρεια, αυτό σημαίνει ότι τα καταστήματα καλούνται να επαναπροσδιορίσουν το κοινό και την ταυτότητά τους. Η δημιουργία σταθερής πελατείας, η αξιοποίηση των κοινωνικών δικτύων και η διοργάνωση στοχευμένων εκδηλώσεων μπορεί να αποδειχθούν πιο κρίσιμες από ποτέ. Σε μια αγορά που μικραίνει χρονικά, η πρόκληση δεν είναι απλώς να γεμίσει ο χώρος — αλλά να δοθεί λόγος εξόδου.
ΝΙΚΟΣ Φ. ΣΟΥΡΛΟΠΟΥΛΟΣ