Μια φλόδοξη πρόταση για τη δημιουργία ενός Οικολογικού Ιστορικού Πάρκου Ρουμλουκιού σε έκταση 211.495 τ.μ. στην περιοχή Σχοινά, κατατέθηκε αυτές τις μέρες, με στόχο την αναβίωση του ιστορικού τοπίου της παλιάς λίμνης Γιαννιτσών και την ανάδειξη του Μακεδονικού Αγώνα (1903-1908).
Το έργο προβλέπει τεχνητή αβαθή λίμνη με μικρές νησίδες, αναπαράσταση παραδοσιακών καλυβών λίμνης από φυσικά υλικά (καλάμια, ξύλο, πηλό), ήπια μονοπάτια περιήγησης, φυτεύσεις γηγενών ειδών και χώρο στάθμευσης περιορισμένης χωρητικότητας. Οι καλύβες θα φιλοξενούν εκθεσιακούς χώρους, αναψυκτήριο και σημεία ενημέρωσης για την ιστορία και το περιβάλλον.
Πέρα από την ιστορική μνήμη, το πάρκο στοχεύει στην περιβαλλοντική αναβάθμιση (υδροβιότοπος, βιοποικιλότητα, βελτίωση μικροκλίματος), στην ήπια αναψυχή και στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Προτείνεται εμπλοκή της τοπικής κοινότητας μέσω σεμιναρίων φυσικής δόμησης.
Ο ενδεικτικός προϋπολογισμός για την αρχική φάση κυμαίνεται από 650.000 έως 1.100.000 ευρώ, με δυνατότητα σταδιακής υλοποίησης και χαμηλές απαιτήσεις συντήρησης. Η πρόταση, υψηλής τεχνικής ωριμότητας, αντλεί έμπνευση από παρόμοια έργα όπως ο προϊστορικός οικισμός Δισπηλιού Καστοριάς και φιλοδοξεί να επανασυνδέσει την περιοχή με το υδάτινο παρελθόν της.
Αναλυτική η Πρόταση έχει ως εξής:
Γενικά Στοιχεία και Τοποθεσία
Το έργο αφορά αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας του Δήμου Αλεξάνδρειας (αρ. 143, Αναδασμός 1963), έκτασης 211.495 τ.μ., στην περιοχή Σχοινά, εκτός σχεδίου πόλεως. Η περιοχή απέχει περίπου 7 χλμ. από το κέντρο της Αλεξάνδρειας, με πρόσβαση μέσω επαρχιακού οδικού δικτύου και τα τελευταία 2 χλμ. μέσω αγροτικών δρόμων.
Σήμερα το αγροτεμάχιο είναι χέρσο, χρησιμοποιείται για εκτροφή ζώων και γειτονεύει με κτηνοτροφικές μονάδες. Βρίσκεται σε αγροτικό τοπίο που διαμορφώθηκε μετά την αποξήρανση της λίμνης Γιαννιτσών και εντάσσεται, σύμφωνα με το ΓΠΣ του Δήμου, σε ζώνη πρωτογενούς τομέα. Παρατηρείται παρουσία άγριας πανίδας (γεράκια, ερωδιοί, ενυδρίδες, αλεπούδες) και η περιοχή είναι κοντά σε γεωθερμικό πεδίο.
Στόχοι του Έργου
Γενικός στόχος: Η αναπαράσταση του ιστορικού λιμναίου τοπίου του Ρουμλουκιού της εποχής του Μακεδονικού Αγώνα (1903-1908), με έμφαση στη συλλογική μνήμη αυτής της περιόδου.
Ειδικοί στόχοι:
- Αποκατάσταση στοιχείων του παλιού υγροτοπικού περιβάλλοντος.
- Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τον Μακεδονικό Αγώνα.
- Δημιουργία ποιοτικού χώρου ήπιας αναψυχής για κατοίκους και επισκέπτες.
- Λειτουργία ως τεχνητός υδροβιότοπος για υδρόβια είδη και οικολογική διαχείριση υδάτων.
Περιγραφή της Προτεινόμενης Διαμόρφωσης
Το πάρκο θα περιλαμβάνει:
- Τεχνητή αβαθή λίμνη με 5-7 μικρές νησίδες και ήπιες κλίσεις, που θα λειτουργεί ως υγρότοπος.
- Αναπαράσταση παραδοσιακών καλυβών λίμνης με φυσικά υλικά (καλάμια, ξύλο, πηλός), χωρίς μόνιμες θεμελιώσεις. Οι καλύβες θα είναι μικρής κλίμακας και θα φιλοξενούν χώρους ενημέρωσης, αναψυκτήριο, εκθεσιακούς χώρους (ιστορία, περιβάλλον, αποξήρανση λίμνης), χώρους υγιεινής και αποθήκες.
- Ήπια μονοπάτια περιήγησης, καθιστικά, ξύλινες εξέδρες παρατήρησης.
- Φυτεύσεις γηγενών ειδών (ραγάζια, καλάμια, ακακίες, φτελιές, μουριές).
- Περιφραγμένος χώρος με ελεγχόμενη είσοδο και διακριτικό χώρο στάθμευσης 40-60 θέσεων (συμπεριλαμβανομένων θέσεων ΑμεΑ και μικρών λεωφορείων), με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης.
Ο σχεδιασμός αντλεί έμπνευση από την ιστορική «σκηνογραφία» του Μακεδονικού Αγώνα και από παραδείγματα όπως η αναπαράσταση του προϊστορικού οικισμού στο Δισπηλιό Καστοριάς.
Περιβαλλοντικά Οφέλη
Η παρέμβαση βασίζεται σε nature-based solutions:
- Φυσική διαχείριση επιφανειακών υδάτων, μείωση διάβρωσης, εμπλουτισμός υπόγειου υδροφόρου.
- Δημιουργία μικροενδιαιτημάτων για χλωρίδα και πανίδα, ενίσχυση βιοποικιλότητας.
- Βελτίωση μικροκλίματος και μείωση θερμικής καταπόνησης.
- Χρήση γηγενών φυτών και φυσικών υλικών για χαμηλές ανάγκες άρδευσης και συντήρησης.
Κοινωνικά και Τοπικά Οφέλη
- Νέος δημόσιος χώρος αναψυχής, περιπάτου και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
- Ενίσχυση τοπικής ταυτότητας και ιστορικής μνήμης.
- Ήπιος τουρισμός με θετικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία.
- Εμπλοκή κοινότητας μέσω σεμιναρίων φυσικής δόμησης (προτείνονται συνεργασίες με ομάδες όπως «Το Μπουλούκι» και «Cob.gr»).
- Δυνατότητες συνεργασίας με σχολεία και συλλόγους.
Τεχνική Ωριμότητα και Υλοποίηση
Η πρόταση χαρακτηρίζεται από υψηλή τεχνική ωριμότητα, με ήπιες και αναστρέψιμες παρεμβάσεις. Προβλέπεται σταδιακή υλοποίηση, χρήση υφιστάμενων καναλιών για τη ροή νερού στη λίμνη και περιορισμένα υδραυλικά έργα. Είναι συμβατή με το χωροταξικό πλαίσιο και διευκολύνεται η αδειοδότηση λόγω του χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Προϋπολογισμός
Ενδεικτικός προϋπολογισμός αρχικής φάσης: 650.000–1.100.000 €, που καλύπτει χωματουργικά, δημιουργία λίμνης, φυτεύσεις, κατασκευές καλυβών, μονοπάτια, σήμανση και μελέτες. Το έργο θεωρείται μεσαίας κλίμακας και κατάλληλο για χρηματοδοτικά προγράμματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικής και πολιτιστικής αναβάθμισης.
Συντήρηση και Βιωσιμότητα
Χαμηλές απαιτήσεις συντήρησης χάρη σε φυσικές διεργασίες (βρόχινα ύδατα, υδρόβια βλάστηση για φυσικό καθαρισμό). Οι κατασκευές είναι αναστρέψιμες και εύκολα επισκευάσιμες. Η διαχείριση μπορεί να αναληφθεί από τις υπηρεσίες του Δήμου, με ενδεχόμενη συνεργασία τοπικών φορέων.
Συνοδευτικό Υλικό
Η πρόταση συνοδεύεται από:
- Χάρτη θέσης και ορίων.
- Ενδεικτική κάτοψη (με αρίθμηση: χώρος στάθμευσης, πύλη, μονοπάτια, λίμνη, καλύβες, χώρος μνήμης Μακεδονικού Αγώνα κ.ά.).
- Φωτογραφικό υλικό υφιστάμενης κατάστασης.
- Παραδείγματα από αντίστοιχα έργα (Δισπηλιό Καστοριάς, Johannisberg Wetland Park, Otorohanga Νέα Ζηλανδία).
Η πρόταση αυτή φιλοδοξεί να μετατρέψει ένα χέρσο αγροτεμάχιο σε έναν πολυλειτουργικό χώρο που επανασυνδέει το Ρουμλούκι με το υδάτινο και ιστορικό παρελθόν του, προσφέροντας ταυτόχρονα σύγχρονες οικολογικές και πολιτιστικές λειτουργίες. Αν υλοποιηθεί, μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας.