Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζονται για πιθανές συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος, εν μέσω αυξανόμενης απογοήτευσης στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τις συνομιλίες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αναφέρουν οι Financial Times.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι βλέπει «μια πιθανότητα» η ΕΕ να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν και ότι το μπλοκ έχει την υποστήριξη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να το πράξει.
«Μιλώ με τους 27 εθνικούς ηγέτες [της ΕΕ] για να δούμε πώς να οργανωθούμε καλύτερα και τι πραγματικά χρειάζεται να συζητήσουμε με τη Ρωσία όταν έρθει η ώρα», δήλωσε ο Κόστα.
Σε μια σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο τον περασμένο μήνα, ο Ζελένσκι «μας κάλεσε να είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε εποικοδομητικά στις διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε ο Κόστα.
Η μακροχρόνια πολιτική της ΕΕ είναι να αντιτίθεται σε οποιεσδήποτε συζητήσεις ή αποφάσεις για την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου. Ωστόσο, πολλοί ηγέτες φοβούνται ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας, που αποσκοπούν στον τερματισμό ενός πολέμου που διαρκεί περισσότερο από τέσσερα χρόνια, έχουν σημειώσει μικρή πρόοδο και έχουν αφήσει την ΕΕ σε μια επικίνδυνα περιθωριακή θέση, εκθέτοντάς την στον κίνδυνο να αναγκαστεί να αποδεχτεί μια συμφωνία που δεν της αρέσει.
Ο Κόστα δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα «αποφύγουν να διαταράξουν τη διαδικασία υπό την ηγεσία του Προέδρου Τραμπ» και αναγνώρισε ότι δεν υπήρξε κανένα σημάδι από το Κρεμλίνο ότι ο Πούτιν ήταν πρόθυμος να συναντηθεί με οποιονδήποτε εκπρόσωπο της ΕΕ. «Ναι, υπάρχει πιθανότητα διαπραγμάτευσης με τον Πούτιν», δήλωσε ο Κόστα σε εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία. «Αλλά μέχρι στιγμής, κανείς δεν έχει δει κανένα σημάδι από τη Ρωσία ότι θα ήθελε πραγματικά να συμμετάσχει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις».
Το γραφείο του Ουκρανού ηγέτη επιβεβαίωσε τη συνομιλία με τον Κόστα. «Χρειαζόμαστε καλύτερο συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο», δήλωσε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι αυτό θα μπορούσε να λάβει τη μορφή ενός «ηγέτη που μπορεί να μιλήσει στη Ρωσία εκ μέρους όλων των Ευρωπαίων» για να ασκήσει «μεγαλύτερη πίεση» στη Μόσχα.
Ορισμένοι ηγέτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Βέλγου πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βέβερ, έχουν προτείνει να επιχειρηθεί να ανοίξει ένας δίαυλος διαλόγου με το Κρεμλίνο, αλλά άλλοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των 27 ηγετών για το ποιος πρέπει να μιλήσει εκ μέρους του μπλοκ, πότε να το κάνει και ποιο μήνυμα να στείλει στον Πούτιν.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει την Τρίτη ότι ο Ρουστέμ Ουμέροφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες για συναντήσεις με τους ειδικούς απεσταλμένους του προέδρου των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Στιβ Γουίτκοφ. Στόχος, είπε, είναι η «αναζωογόνηση της διπλωματικής διαδικασίας», η οποία έχει σταματήσει από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε πόλεμο με το Ιράν.
Η τελευταία τριμερής συνάντηση μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας πραγματοποιήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία παρέμεινε «σε συνεχή επαφή με την αμερικανική πλευρά και γνωρίζει τις σχετικές επαφές των εταίρων μας με τη ρωσική πλευρά». «Προσπαθούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτό το βήμα συμβάλλει στην επίτευξη μιας αξιοπρεπούς ειρήνης και στην εξασφάλιση της ασφάλειας», είπε. Ταυτόχρονα, είπε, «η ρωσική πλευρά δεν υιοθετεί μια εποικοδομητική προσέγγιση ούτε καν στο καθεστώς εκεχειρίας».
Το Κίεβο και η Μόσχα έχουν υποβάλει αντικρουόμενες προτάσεις για την παύση των εχθροπραξιών αυτή την εβδομάδα. Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα τηρήσουν μια σύντομη εκεχειρία, ώστε η Μόσχα να μπορέσει να πραγματοποιήσει την ετήσια παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου, κατά την οποία η Ουκρανία αναμένεται επίσης να αναστείλει τις επιθέσεις της. Αλλά ο Ζελένσκι ανέλαβε την πρωτοβουλία και ανακοίνωσε μονομερή κατάπαυση του πυρός στις 6 Μαΐου. Το γραφείο του δήλωσε στους Financial Times ότι ο Ουκρανός πρόεδρος ήθελε να δείξει ότι αν η Ρωσία μπορούσε να εξασφαλίσει κατάπαυση του πυρός για την Ημέρα της Νίκης, θα μπορούσε να την επεκτείνει σε ολόκληρο το μέτωπο του πολέμου, και να τονίσει την αντίφαση του Πούτιν που απαιτούσε εγγυήσεις ασφαλείας για την παρέλασή του, ενώ συνέχιζε τις επιθετικές επιχειρήσεις σε ουκρανικό έδαφος.
Λίγο αργότερα, η Ρωσία εξαπέλυσε επιθέσεις που σκότωσαν 27 ανθρώπους σε διάφορες πόλεις της Ουκρανίας και τραυμάτισαν τουλάχιστον 120. Η πιο πρόσφατη ευρωπαϊκή έκκληση προς τη Ρωσία ήρθε τον Φεβρουάριο, όταν ο Γάλλος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Εμμανουέλ Μπον και ο σύμβουλος Μπερτράν Μπουχβάλτερ ταξίδεψαν στη Μόσχα για να πουν στο Κρεμλίνο ότι η Ευρώπη άξιζε μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο Γιούρι Ουσάκοφ, σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Πούτιν, και ο Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών, απέρριψαν κατηγορηματικά τις γαλλικές προτάσεις, αλλά δήλωσαν ότι η Ρωσία θα ήταν ανοιχτή σε ένα διαφορετικό ευρωπαϊκό μήνυμα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις. «Το γενικό μήνυμα του Πούτιν προς όλους είναι ότι είμαστε έτοιμοι να είμαστε εποικοδομητικοί αν είστε έτοιμοι να είστε εποικοδομητικοί. Αλλά αν δεν είστε, τότε δεν ενδιαφερόμαστε», δήλωσε ένα άτομο κοντά στον Ρώσο πρόεδρο.
Ο Πούτιν έχει απαιτήσει από την Ουκρανία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την πρώτη γραμμή στην ελεγχόμενη από το Κίεβο περιοχή Ντονμπάς ως προϋπόθεση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Ο Ρώσος πρόεδρος σχεδιάζει να καταλάβει την υπόλοιπη περιοχή με τη βία φέτος πριν ξεκινήσουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με άτομα που βρίσκονται κοντά του και όσους εμπλέκονται σε ανεπίσημες συνομιλίες. Ο Ουσακόφ δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ουκρανία «πρέπει απλώς να κάνει ένα σοβαρό βήμα ώστε να σταματήσουν οι μάχες και να μπορέσουν να ξεκινήσουν σοβαρές συνομιλίες σχετικά με τις προοπτικές μιας μακροπρόθεσμης διευθέτησης», ανέφερε το Interfax.