Η Ημαθία είναι ένας τόπος που ζει και αναπνέει μαζί με την αγροτική παραγωγή. Τα ροδάκινα, τα νεκταρίνια, τα βερίκοκα, τα κεράσια, τα δαμάσκηνα και συνολικά τα πυρηνόκαρπα δεν είναι απλώς προϊόντα της γης μας.
Είναι εισόδημα για χιλιάδες οικογένειες, είναι θέσεις εργασίας, είναι η μεταποίηση, το εμπόριο και ένα μεγάλο κομμάτι της τοπικής μας οικονομίας.
Σήμερα, όμως, οι παραγωγοί μας βρίσκονται αντιμέτωποι με μια δύσκολη πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές κινήσεις και αναμονή.
Οι ασθένειες και οι παραμορφώσεις των καρπών, οι ξηρές βέργες, οι απώλειες παραγωγής, το αυξημένο κόστος καλλιέργειας και, ταυτόχρονα, οι πιέσεις στις τιμές δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για το αγροτικό εισόδημα.
Και το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα.
Το πρόβλημα είναι υπαρκτό, σοβαρό και αφορά το μέλλον της παραγωγής μας. Γι’ αυτό χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο για την προστασία, τη στήριξη και την ανασυγκρότηση των πυρηνόκαρπων, με συγκεκριμένα μέτρα και σαφές χρονοδιάγραμμα.
Τι πρέπει να γίνει
Πρώτον: Άμεση και αξιόπιστη καταγραφή των ζημιών.
Χρειαζόμαστε πραγματική εικόνα της κατάστασης. Πόσες εκτάσεις έχουν προσβληθεί; Πόση παραγωγή χάθηκε; Ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό κόστος για τον παραγωγό;
Η καταγραφή πρέπει να γίνει οργανωμένα και με ενιαίο τρόπο, με τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, των γεωπόνων, των ερευνητικών φορέων, των συνεταιρισμών και των ίδιων των παραγωγών.
Δεύτερον: Άμεση οικονομική στήριξη των παραγωγών που έχουν υποστεί αποδεδειγμένη απώλεια εισοδήματος.
Ο παραγωγός που βλέπει την παραγωγή του να καταστρέφεται ή να μην μπορεί να διατεθεί στην αγορά δεν μπορεί να περιμένει επ’ αόριστον.
Πρέπει να αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να υπάρξει ουσιαστική στήριξη σε όσους πλήττονται.
Η στήριξη πρέπει να είναι δίκαιη, στοχευμένη και να φτάνει πραγματικά στον παραγωγό.
Τρίτον: Πρόγραμμα εκρίζωσης και αναδιάρθρωσης των προσβεβλημένων καλλιεργειών.
Όπου η επιστημονική τεκμηρίωση επιβάλλει την εκρίζωση των δέντρων, ο παραγωγός δεν μπορεί να μείνει μόνος του απέναντι στο κόστος.
Χρειάζεται ένα οργανωμένο και επιδοτούμενο πρόγραμμα που θα προβλέπει την εκρίζωση των προσβεβλημένων δέντρων, την αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος και την επαναφύτευση με κατάλληλο και πιστοποιημένο φυτικό υλικό.
Δεν μπορούμε να ζητάμε από τον παραγωγό να ξαναχτίσει από την αρχή την καλλιέργειά του χωρίς ουσιαστική στήριξη.
Τέταρτον: Ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και της φυτοϋγειονομικής προστασίας.
Δεν αρκεί να διαπιστώνουμε κάθε χρόνο το πρόβλημα.
Χρειάζεται συνεχής επιστημονική παρακολούθηση, έρευνα πεδίου, εργαστηριακές αναλύσεις, σαφείς οδηγίες προς τους παραγωγούς και άμεση ενημέρωση για τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης.
Η επιστημονική γνώση πρέπει να φτάνει έγκαιρα στο χωράφι και να μετατρέπεται σε πρακτική λύση.
Πέμπτον: Στήριξη της εμπορίας και της διάθεσης της παραγωγής.
Το πρόβλημα των πυρηνόκαρπων δεν είναι μόνο φυτοϋγειονομικό. Είναι και οικονομικό.
Όταν η παραγωγή δεν μπορεί να απορροφηθεί ή όταν οι τιμές διαμορφώνονται σε επίπεδα που δεν καλύπτουν το κόστος παραγωγής, ολόκληρη η αλυσίδα βρίσκεται σε κίνδυνο.
Χρειάζεται σχέδιο για τη διάθεση της παραγωγής, ενίσχυση της μεταποίησης, καλύτερη αξιοποίηση των συνεταιρισμών και των οργανώσεων παραγωγών, άνοιγμα νέων αγορών και ενίσχυση της εξωστρέφειας των προϊόντων μας.
Η Ημαθία παράγει προϊόντα υψηλής ποιότητας και αναγνωρισμένης αξίας. Δεν μπορεί ο παραγωγός να βρίσκεται στο τέλος της αλυσίδας χωρίς ουσιαστική διαπραγματευτική δύναμη.
Έκτον: Στρατηγικός σχεδιασμός για το μέλλον των πυρηνόκαρπων.
Δεν πρέπει κάθε χρόνο να συζητάμε τα ίδια προβλήματα όταν αυτά έχουν ήδη φτάσει στην κορύφωσή τους.
Χρειάζεται ένα πολυετές σχέδιο για τον κλάδο των πυρηνόκαρπων, με πρόληψη, αναδιάρθρωση όπου απαιτείται, ανανέωση του φυτικού κεφαλαίου, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, καλύτερη φυτοπροστασία και προσαρμογή στις νέες κλιματικές και οικονομικές συνθήκες.
Γιατί η πραγματική αγροτική πολιτική δεν είναι να αντιμετωπίζεις κάθε χρόνο την κρίση. Είναι να δημιουργείς τις προϋποθέσεις ώστε η κρίση να μην επαναλαμβάνεται.
Η Ημαθία χρειάζεται σχέδιο και διεκδίκηση. Οι αγρότες μας δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν να μπορούν να συνεχίσουν να καλλιεργούν και να ζουν με αξιοπρέπεια από τη δουλειά τους.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα πρέπει να ακούσει ως οφείλει τους παραγωγούς, τους γεωπόνους, τους συνεταιρισμούς, τους επιστήμονες και όλους όσοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι συμβαίνει στα χωράφια μας.
Γιατί πίσω από κάθε στρέμμα ροδακινιάς, νεκταρινιάς, βερικοκιάς ή άλλου πυρηνόκαρπου υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, μια επένδυση, ένας ολόκληρος παραγωγικός κύκλος. Και πίσω από την αγροτική παραγωγή υπάρχει η ίδια η οικονομική και κοινωνική ζωή της Ημαθίας.
Χρειαζόμαστε καταγραφή, επιστημονική τεκμηρίωση, άμεση οικονομική στήριξη, αναδιάρθρωση, προστασία της παραγωγής και σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Λίνα Τουπεκτσή
Πολιτεύτρια Ημαθίας
Γεωπόνος – Τελωνειακος ΑΑΔΕ
Υπ.Διδακτωρ Δασμολογικης πολιτικης στα αγροτικά προϊοντα Πανεπιστημιου Δυτικής Μακεδονίας