Οι τράπεζες ελπίζουν στη συνέχιση προγραμμάτων όπως το «Σπίτι Μου» με όρους που θα διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους – Ποιό είναι το γαλλικό μοντέλο
Ξεκάθαρα υπέρ της δημιουργίας ενός μόνιμου μηχανισμού κρατικής στήριξης των νεότερων γενεών και των πιο ευάλωτων νοικοκυριών για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, τάσσονται οι ελληνικές τράπεζες.
Οι σχετικές προθέσεις της κυβέρνησης αποτυπώνονται στο εθνικό σχέδιο δράσης για τη στεγαστική πολιτική, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση από την περασμένη εβδομάδα.
Σε αυτήν καταγράφονται τα αποτελέσματα των δύο πρώτων κύκλων της δράσης «Σπίτι Μου», μέσω των οποίων περίπου 20.000 νοικοκυριά εξασφάλισαν χρηματοδότηση με πολύ ευνοϊκούς όρους για την αγορά σπιτιού.
Συγκεκριμένα, τους δόθηκε επιδότηση σε ποσοστό από 50% έως 100% επί των τόκων του δανείου τους.
Οι στρεβλώσεις
Παρά την επιτυχία του προγράμματος, τραπεζικές πηγές κάνουν λόγο για στρεβλώσεις που προκλήθηκαν στην κτηματαγορά, αλλά και για σφιχτά χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης των γραφειοκρατικών διαδικασιών, που οδήγησαν ακόμη και σε αποκλεισμό ωφελούμενων.
Όπως λένε, η προσφορά κατοικιών επιλέξιμων με βάση τα κριτήρια του «Σπίτι μου» είναι περιορισμένη, σε σχέση με την εντυπωσιακή ζήτηση που εκδηλώθηκε.
Αυτό, σημειώνουν, είχε ως αποτέλεσμα να καταγραφεί αύξηση στις ζητούμενες τιμές, με αποτέλεσμα πολλές συναλλαγές να μην προχωρήσουν, παρά το ενδιαφέρον από την πλευρά των δικαιούχων της δράσης.
Παράλληλα, προσθέτουν, ότι σε κάποιες περιπτώσεις δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός ακινήτου εντός των προθεσμιών που όριζαν οι δράσεις.
Τις χαρακτηρίζουν πάντως επιτυχημένες και ευελπιστούν σε συνέχισή τους με όρους που θα διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους.
Η νέα πρόταση
Στην «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική» γίνεται αναφορά στην προοπτική διαμόρφωσης ενός πιο διαρκούς και βιώσιμου μηχανισμού πρόσβασης νέων και νοικοκυριών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος στην απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Συγκεκριμένα, προτείνεται αντί της άμεσης επιδότησης επιτοκίου από εθνικούς – κοινοτικούς πόρους, όπως με το πρόγραμμα «Σπίτι Μου», η παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων προς τις τράπεζες όταν χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους.
Εν προκειμένω, είναι δυνατή η απελευθέρωση ή η σημαντική διεύρυνση των κριτηρίων για τις επιλέξιμες κατοικίες, ώστε να μην δημιουργούνται στρεβλώσεις σε μία κτηματαγορά με περιορισμούς στην προσφορά κατοικιών.
Επίσης, δεν θα τίθενται χρονικοί περιορισμοί, που είναι αναγκαίοι όταν αξιοποιούνται κοινοτικά κονδύλια.
Σημειώνεται δε πως η παρέμβαση θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα εργαλεία ενίσχυσης της ιδιοκατοίκησης, αλλά και να συνδυαστεί με άλλες πολιτικές, όπως ο Λογαριασμός Στέγασης Νέων, ιδίως για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής που απαιτείται για την αγορά πρώτης κατοικίας.
Το γαλλικό μοντέλο
Το παραπάνω μοντέλο εφαρμόζεται στη Γαλλία μέσω του εργαλείου Prêt à Taux Zéro (PTZ).
Αυτό προβλέπει την άτοκη χρηματοδότηση για ένα μέρος του τιμήματος αγοράς μίας κατοικίας από τους ωφελούμενους, που λειτουργεί συμπληρωματικά στο κλασικό στεγαστικό δάνειο.
Με τον τρόπο αυτό το μέσο ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης μειώνεται και ο πιστωτής αναπληρώνει μέρος ή το σύνολο της απώλειας τόκων που έχει, μέσω συμψηφισμών με τη φορολογική διοίκηση.
Στις ελληνικές τράπεζες τάσσονται ξεκάθαρα υπέρ της δημιουργίας μίας μόνιμης δράσης με τα παραπάνω χαρακτηριστικά.
Κι αυτό διότι θεωρούν ότι θα δώσει περαιτέρω ώθηση στη στεγαστική πίστη, μέσω της διεύρυνσης του αριθμού των υποψήφιων δανειοληπτών.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση θα είναι στο 100% τραπεζική, σε αντίθεση με τα Σπίτι Μου 1 και 2, που στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν 25% και 50% αντίστοιχα.
Τα μεγέθη
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι καταγράφηκαν εκταμιεύσεις ύψους 2 δισ. ευρώ περίπου, που αποτελούν ρεκόρ 11 ετών και ξεπέρασαν για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια τις αποπληρωμές παλαιών χορηγήσεων.
Από αυτά, περίπου 400 εκατ. ευρώ ήταν η συμμετοχή των τραπεζών στο πρόγραμμα «Σπίτι Μου». Η άνοδος σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά ήταν επίσης εντυπωσιακή, προσεγγίζοντας το 55%.
Για εφέτος οι προϋπολογισμοί των συστημικών ομίλων προβλέπουν ακόμη πιο υψηλά τα σχετικά μεγέθη.
Συγκεκριμένα, οι εκταμιεύσεις αναμένεται να κινηθούν προς την περιοχή των 2,4 – 2,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος, γύρω στα 2 δισ. ευρώ, θα αφορούν τα κλασικά προϊόντα της κατηγορίας και τα υπόλοιπα δάνεια στο πλαίσιο της κρατικής επιδοτούμενης δράσης.
Το ξεκίνημα της χρονιάς είναι ενθαρρυντικό για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου οι συμβασιοποιήσεις έφτασαν σε αξία τα 974 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το καλύτερο ποδαρικό από το 2013, ενώ σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο τα μεγέθη έχουν υπερδιπλασιαστεί.