Σύρος, 1973. Σε μια εποχή που η πετρελαϊκή κρίση δεν είχε ακόμα χτυπήσει την πόρτα της Ευρώπης και η έννοια της κλιματικής αλλαγής ήταν σχεδόν άγνωστη, σε ένα ελληνικό νησί, ένα φιλόδοξο όραμα έπαιρνε σάρκα και οστά. Στις εγκαταστάσεις του ναυπηγείου Νεωρίου στη Σύρο, ξεκινούσε η παραγωγή ενός οχήματος που ήταν δεκαετίες μπροστά από την εποχή του: του Enfield Neorion 8000.
Αυτό το μικρό, διθέσιο, “σφηνοειδές” αυτοκίνητο, που βλέπετε στην πρώτη φωτογραφία, δεν έκαιγε βενζίνη. Ήταν αμιγώς ηλεκτρικό. Με τελική ταχύτητα περίπου 60-70 χλμ/ώρα και αυτονομία 50-80 χιλιομέτρων, ήταν το τέλειο αυτοκίνητο πόλης για την εποχή του.
Το Όραμα ενός Εφοπλιστή: Πίσω από αυτό το πρωτοποριακό εγχείρημα βρισκόταν ένας άνδρας με διορατικότητα, ο εφοπλιστής Γιάννης Γουλανδρής. Ο Γουλανδρής, όπως μας θυμίζει η αναμνηστική πλάκα που τοποθετήθηκε στη Σύρο το 2012, είχε το όραμα να δημιουργήσει ένα όχημα φιλικό προς το περιβάλλον. Εξαγόρασε τη βρετανική Enfield Automotive και, λόγω απεργιών στη Μεγάλη Βρετανία, μετέφερε την παραγωγή στο δικό του ναυπηγείο στη Σύρο.
Μια Χαμένη Ευκαιρία: Η ιστορία του Enfield Neorion 8000 είναι ταυτόχρονα μια ιστορία καινοτομίας και μια ιστορία χαμένης ευκαιρίας. Παρά το γεγονός ότι παράχθηκαν περίπου 120 μονάδες, το αυτοκίνητο δεν κατάφερε ποτέ να πάρει έγκριση τύπου για να κυκλοφορήσει στους ελληνικούς δρόμους. Η γραφειοκρατία και η έλλειψη ενδιαφέροντος από την πολιτεία οδήγησαν το εγχείρημα σε αδιέξοδο. Η πλειονότητα των αυτοκινήτων εξήχθη στη Μεγάλη Βρετανία, όπου και κυκλοφόρησαν.
Η Κληρονομιά: Σήμερα, το Enfield 8000 είναι ένα σπάνιο συλλεκτικό κομμάτι, ένα σύμβολο αυτού που θα μπορούσε να είχε γίνει η Ελλάδα στον τομέα της ηλεκτροκίνησης. Η αναμνηστική πλάκα στη Σύρο στέκει εκεί για να μας θυμίζει ότι η καινοτομία δεν γνωρίζει σύνορα, αλλά μερικές φορές, δυστυχώς, σκοντάφτει σε τείχη που υψώνει η ίδια η χώρα που τη γέννησε.
Νίκος Β. Σουρλόπουλος