Γιατί αντιδρούν οι διαχειριστές του ιδιωτικού χρέους μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη
«Οασκός του Αιόλου άνοιξε», και ο Νόμος Κατσέλη που αφορά 350 χιλιάδες οφειλέτες και εγγυητές προκαλεί ήδη την αντίδραση των διαχειριστών ιδιωτικού χρέους. Κορυφαία πηγή του κλάδου δηλώνει ότι η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη προκαλεί τεράστια προβλήματα.
Μέσω αυτής, θα αλλάξει για τις συγκεκριμένες χορηγήσεις η μέθοδος υπολογισμού των τόκων, αποτελώντας τη μοναδική εξαίρεση παγκοσμίως ως προς τον τρόπο λειτουργίας των τραπεζικών πιστώσεων.
Ειδικότερα, για τον προσδιορισμό της επιτοκιακής επιβάρυνσης θα λαμβάνεται υπόψιν η μηνιαία δόση και όχι το σύνολο της οφειλής.
Από τους servicers κάνουν λόγο για κούρεμα των τόκων κατά 90% τουλάχιστον. «Τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη με την εν λόγω απόφαση, καθίστανται ουσιαστικά άτοκα».
Ειδικότερα, για τον προσδιορισμό της επιτοκιακής επιβάρυνσης θα λαμβάνεται υπόψιν η μηνιαία δόση και όχι το σύνολο της οφειλής.
Από τους servicers κάνουν λόγο για κούρεμα των τόκων κατά 90% τουλάχιστον. «Τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη με την εν λόγω απόφαση, καθίστανται ουσιαστικά άτοκα».
Σε αυτούς προστίθεται το κεφάλαιο που πρέπει να αποπληρωθεί, το ύψος του οποίου είναι συνάρτηση της διάρκειας του δανείου.
Όσο πιο μεγάλη η περίοδος εξόφλησης, τόσο πιο χαμηλή είναι η δόση, αλλά και τόσο πιο αργή η μείωση της συμμετοχής των τόκων στις μηνιαίες καταβολές.
Στο προαναφερθέν παράδειγμα, εάν η διάρκεια είναι 20 χρόνια, η δόση ανέρχεται σε 555 ευρώ, εκ των οποίων τα 250 ευρώ είναι τόκοι και τα 305 ευρώ κεφάλαιο τον πρώτο μήνα.
Τον επόμενο μήνα η οφειλή πέφτει στα 99.695 ευρώ, μειώνοντας αναλογικά τα επίπεδα των τόκων και αυξάνοντας αντίστοιχα το κεφάλαιο που αποπληρώνεται, μέσω της δόσης των 550 ευρώ, που δεν μεταβάλλεται εάν δεν αλλάξει το επιτόκιο.
Τους πρώτους 12 μήνες το άθροισμα των τόκων διαμορφώνεται σε 2.950 ευρώ, ποσό που σταδιακά υποχωρεί για να πέσει στον τελευταίο χρόνο στα 107 ευρώ.
Με αυτόν τον τρόπο αποπληρώνονται τα δάνεια σε όλο το δυτικό κόσμο. Με την απόφαση του Αρείου Πάγου ωστόσο οι τόκοι θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και ουσιαστικά μηδενίζονται. Στο προαναφερθέν παράδειγμα πέφτουν στην περιοχή των 150 ευρώ ετησίως.
Ποιος θα πληρώσει τη ζημιά
Εφόσον ισχύσουν τα παραπάνω, θα υπάρξει μεγάλη επιβάρυνση στις τιτλοποιήσεις που ολοκληρώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια με την υποστήριξη των κρατικών εγγυήσεων, στο πλαίσιο του προγράμματος Ηρακλής.
Η επίπτωση στα έσοδά τους υπολογίζεται γύρω από το 1 δισ. ευρώ, με βάση μελέτη που έχουν στα χέρια τους οι servicers. Τραπεζικοί κύκλοι κάνουν λόγο για ένα μεγάλο ποσό, το οποίο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα κρατικά ενέχυρα.
Όπως εξηγούν, «εφόσον δεν επιτευχθούν οι στόχοι του “Ηρακλής”, ανοίγει ο δρόμος για την κατάπτωση εγγυήσεων. Εν προκειμένω, ο Έλληνας φορολογούμενος θα πληρώσει τη ζημιά».
Δεν αποκλείουν, δε, οι ίδιες πηγές το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη εξέλιξη να κινητοποιήσει τη Eurostat, η οποία μέχρι σήμερα έχει δεχθεί οι συγκεκριμένες εγγυήσεις να μην προσμετρώνται στο δημόσιο χρέος.
Ο ηθικός κίνδυνος
Από την πλευρά του, στέλεχος από συστημικό servicer επισημαίνει τον κίνδυνο ενίσχυσης του ηθικού κινδύνου, μιας και επιβραβεύονται με τη νέα απόφαση οι ασυνεπείς.
Όπως λέει, «υπάρχουν χιλιάδες περιπτώσεις οφειλετών που σταμάτησαν να αποπληρώνουν τα δάνειά τους στις αρχές της δεκαετίας του 2010, εν αναμονή της τελικής απόφασης από το δικαστήριο. Αυτή μπορεί να άργησε ακόμη και 10 χρόνια ή να μην έχει ακόμη εκδοθεί».
Στους συγκεκριμένους δανειολήπτες λοιπόν, προσθέτει, «έρχεται τώρα μία νέα δικαστική απόφαση, τη οποία τους χαρίζει τους τόκους». Δεν είναι όμως μόνο αυτό το πρόβλημα, κατά τον ίδιο.
«Το κούρεμα ενός δανείου μέσω του νόμου Κατσέλη, υπολογίστηκε με βάση τις χαμηλότερες εμπορικές τιμές που ίσχυαν μέχρι και πριν από μερικά χρόνια. Το ίδιο ακίνητο όμως σήμερα μπορεί να έχει ακόμη και διπλάσια αξία», υποστηρίζει.
Επίσης, σημειώνει πως «θα πρέπει να δούμε τι θα γίνει με όσους πλήρωναν κανονικά ως σήμερα τις δόσεις τους, με βάση τον παλιό τρόπο υπολογισμού. Οι τιτλοποιήσεις θα πρέπει να τους επιστρέψουν ποσά που κατέβαλαν και πως θα γίνει αυτό τεχνικά;».
Εκφράζει δε τον έντονο προβληματισμό ως προς το ενδεχόμενο αξιοποίησης της απόφασης του Αρείου Πάγου για την άσκηση πιέσεων προς το πολιτικό και δικαστικό σύστημα, προκειμένου να εφαρμοστεί και σε άλλα δάνεια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα κατά την ίδια πηγή είναι οι ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού και ειδικά των ευάλωτων. «Τι θα γίνει σε αυτήν την περίπτωση; Θα καταστήσουμε άτοκες όλες τις λύσεις αναδιάρθρωσης;» αναρωτιέται η ίδια πηγή.